Rekenontwikkeling

Jonge kind – Leestips van de maand januari 2026

In groep 1 en 2 leggen kinderen het fundament voor hun verdere rekenontwikkeling. Dat gebeurt niet vanzelf: als leerkracht maak je het verschil door rekentaal te gebruiken, te zorgen voor een rijke rekenomgeving en spel op zo’n manier vorm te geven dat kinderen tijdens het spelen hun rekenvaardigheden versterken. Op welke manier kun je deze middelen inzetten? In de leestips van deze maand vind je informatie over wat we weten over rekentaal uit onderzoek, hoe je de rekenomgeving voor je leerlingen kunt verrijken en waar je aan kunt denken bij de inrichting van de winkel- en bouwhoek.

“Dieper graven – verder springen – blijvend resultaat. Samen gaan we voor een stevige basis in de vroege kinderjaren.”

• NRO-leidraad rekenen: zet rekentaal doelgericht in

  Deze NRO-leidraad biedt een wetenschappelijk onderbouwd kader voor het reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2. De vijf aanbevelingen helpen je bij een doelgerichte en gestructureerde aanpak van rekenen bij jonge kinderen. Eén van de aanbevelingen is om rekentaal doelgericht in te zetten: door wiskundige begrippen expliciet te benoemen, te herhalen en te verdiepen in betekenisvolle situaties, versterk je het rekenbegrip van je leerlingen. De leidraad als geheel vormt een stevig vertrekpunt voor samenhangend reken-wiskundeonderwijs in de onderbouw.

• Rekentaal versterken

  Recente wetenschappelijke inzichten laten zien dat rekentaal een sleutelrol speelt in de rekenontwikkeling van jonge kinderen. Uit een onderzoek onder kleuters blijkt dat algemene woordenschat niet alleen direct samenhangt met vroege rekenvaardigheden, maar dat wiskundige taal (zoals termen voor hoeveelheid, positie en relaties) deze relatie gedeeltelijk medieert. Met andere woorden: het gebruiken en begrijpen van rekentaal helpt kinderen beter rekenbegrip op te bouwen. Dit artikel benadrukt hoe belangrijk het is om als leerkracht bewust wiskundige begrippen te benoemen, herhalen en verdiepen in betekenisvolle contexten, zodat kinderen niet alleen tellen, maar ook écht begrijpen wat ze doen.

• Rekenen en wiskunde ontdekken met kleuters

  In dit artikel nemen de auteurs je mee in de inspirerende reken-wiskundepraktijk van de kleutergroepen van basisschool De Hobbitstee. Vanuit een sterke visie op betekenisvol leren krijgen nieuwsgierigheid, onderzoeken en denken van kinderen volop ruimte. Met concrete voorbeelden van meet- en meetkundeactiviteiten laten de auteurs zien hoe rijke rekenvragen en spelachtige situaties leiden tot dieper wiskundig denken. Het enthousiasme werkte aanstekelijk: ook collega’s uit de hogere groepen raakten geïnspireerd en gingen meer aandacht besteden aan meetkunde.

• De rekencoördinator in groep 1-2

  In dit artikel staat de rol van de rekencoördinator in groep 1-2 centraal. Waar in de midden- en bovenbouw toetsresultaten vaak leidend zijn, draait het in de onderbouw vooral om observaties, betrokkenheid en betekenisvolle leerervaringen. Een gedeelde visie op rekenonderwijs helpt teams om consistente en onderbouwde keuzes te maken. De rekencoördinator begeleidt dit proces door collega’s te coachen, beleid te ontwikkelen en de verbinding te bewaken tussen visie en dagelijkse praktijk. Een belangrijk instrument hierbij is het prioriteitenspel, dat leerkrachten stimuleert om met elkaar in gesprek te gaan over keuzes in het rekenonderwijs. Voor de onderbouw is dit spel uitgebreid met specifieke kaartjes gericht op het jonge kind, zoals leerdoelen, leeromgeving, leeractiviteiten en evaluatie.

  Let op, dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees.

• De Rekentrein

  Een gebrek aan stimulering en input in de vroege en beginnende fase van de rekenontwikkeling kan grote gevolgen hebben voor kinderen, zowel tijdens hun schoolloopbaan als in het latere leven. De Rekentrein is een aanpak waarbij getrainde vrijwilligers gezinnen thuis ondersteunen met laagdrempelige rekenactiviteiten. De Rekentrein is vergelijkbaar met De VoorleesExpress, maar richt zich specifiek op rekenen. Plezier in rekenen staat centraal. Het doel is om de rekenvaardigheden van zowel kinderen als hun ouders te versterken door een rijke, positieve leeromgeving te creëren. Leerkrachten vervullen hierin een belangrijke rol: zij kunnen signaleren welke gezinnen baat hebben bij deze aanpak en dragen op die manier zelf bij aan het verrijken van de thuisomgeving.

  Let op, dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees. 

Spel als krachtig middel voor de rekenontwikkeling

• De winkelhoek

  Dit artikel laat zien hoe een permanente hoek in een ‘winkelcontext’, oftewel een winkelhoek, kan zorgen voor een doorgaande lijn binnen rekenen in spel in de onderbouw. Je krijgt praktische tips hoe kinderen in groep 1 t/m 3 op een betekenisvolle manier rekendoelen in een spelcontext kunnen oefenen en toepassen.

  Nota bene: om het artikel digitaal te kunnen lezen, dien je abonnee te zijn. 

• De bouwhoek

  Spelen in de bouwhoek versterkt de rekenvaardigheden van kinderen, bijvoorbeeld ruimtelijk inzicht. Daarom is het belangrijk dat alle kinderen regelmatig de bouwhoek kiezen. Leerkracht Daniëlle Koch beschrijft in hoe zij in haar groep 1-2 door middel van rollenspel haar bouwhoek aantrekkelijk maakt voor zowel jongens als meisjes. Zij start door zelf in de bouwhoek mee te spelen en samen met de kinderen een plan te bedenken. Door de kinderen te stimuleren om ook daadwerkelijk in of met het bouwwerk te gaan spelen, komt volgens Daniëlle een rollenspel tot leven en zullen er meerdere nieuwe constructiemogelijkheden ontstaan.

In februari 2025 stond meetkunde in groep 1 en 2 centraal en in februari 2024 was het onderwerp rekenontwikkeling in de bouwhoek. Die leestips zijn een mooie aanvulling op de leestips van deze maand. Neem ook hier een kijkje.