Waarom schatten helpt bij beter rekenen
Rekenfeitje 20: In de nieuwe kerndoelen wordt schatten meerdere keren genoemd. Maar als je het precies kunt uitrekenen, waarom zou je dan nog leren schatten? Je leest het in dit rekenfeitje.
Aandacht voor schatten in nieuwe kerndoelen
Als je het precies kunt uitrekenen, waarom zou je dan nog leren schatten? Toch wordt schatten in de nieuwe kerndoelen meerdere keren genoemd. Denk bijvoorbeeld aan schattend rekenen met gehele en decimale getallen of aan het vooraf inschatten van afstanden en tijden. Maar waaróm is schatten eigenlijk zo belangrijk?
Door Annemarie Westhuis
Het belang van schatten
Uit onderzoek blijkt dat leerlingen die goed kunnen schatten vaak ook beter rekenen en andersom. Dus door te schatten gaan leerlingen beter rekenen en door te rekenen worden ze beter in schatten (Ros, Hickendorff, Keijzer & Van Luit, 2022). Schatten betekent niet zomaar een antwoord raden. Het gaat er juist om dat leerlingen hun schatting beredeneren. Dit stimuleert hun praktisch inzicht. Wanneer een leerling bijvoorbeeld inschat dat een deur ongeveer twee meter hoog is door deze te vergelijken met de lengte van de leerkracht, gebruikt hij bestaande kennis om een nieuwe situatie te beoordelen. Dit soort denkstappen versterkt het gevoel voor maten en verhoudingen. Daarnaast is schatten handig wanneer je werkt met grote of onoverzichtelijke getallen. En als precies tellen of uitrekenen niet nodig is, gaat schatten vaak sneller (Janson, 2025). Een praktische vaardigheid dus!
Schatten tijdens de rekenles
Door aandacht te besteden aan schatten leren leerlingen getallen vergelijken, afronden en plaatsen ten opzichte van referentiegetallen, zoals 10, 50 of 100. Ze denken na over grootte en onderlinge verschillen, in plaats van alleen over het juiste antwoord. Zo ontwikkelen ze gevoel voor verhoudingen en een beter getalbegrip.
Schatten kun je in elke groep oefenen. In de onderbouw doe je dat spelenderwijs. Stel bijvoorbeeld vragen als: Wie staat dichter bij de zandbak? of Passen alle gymschoenen samen in deze bak? In hogere groepen kun je leerlingen leren afronden, zodat ze met handige getallen kunnen schatten.
Kinderen leren schatten meestal niet vanzelf; je moet het ze expliciet voordoen (Ros, Hickendorff, Keijzer & Van Luit, 2022). Laat leerlingen eerst een antwoord bij benadering geven, voordat ze de opgave precies uitrekenen. Ze moeten hiervoor beredeneren wat er in deze situatie gebeurt. Dit vraagt om inzicht in bewerkingen, getalrelaties en contexten (Van Zanten & Verbruggen, 2022). “Moet ik getallen bij elkaar optellen? Dan wordt mijn antwoord dus groter!” Door schattingen samen te bespreken, leren leerlingen niet alleen van jou als leraar, maar ook van elkaars denkwijzen. Bovendien wordt hun woordenschat verrijkt door te praten over rekenen (Kool, 2017). Nadat ze de opgave precies hebben uitgerekend, kunnen ze hun uitkomst vergelijken met hun eerdere schatting. Schatten is dus geen vervanging van precies rekenen, maar een onmisbare denkstap die leerlingen helpt om rekenen echt te begrijpen.
- Janson, D. (2025). Een schatter kan niet zonder redeneren. Geraadpleegd op 04-02-2026, van https://wij-leren.nl/schatten-rekenen.php
- Kool, M. (2017). Talen naar rekenen en rekenen op taal. Tijdschrift Taal, 7(11), 26-33.
- Ros, B., Hickendorff, M., Keijzer, R., & van Luit, H. (2022). Leer ze rekenen: Praktische inzichten uit onderzoek voor leraren basisonderwijs. Didactief / Ten Brink Uitgevers.
- Van Zanten, M., & Verbruggen, I. (2022). Basisvaardigheden rekenen-wiskunde: Basiskennis, basisvaardigheden én basisinzichten. Volgens Bartjens, 42(1), 32-35.
Onze adviseurs staan voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseurs.
Annemarie Westhuis
Rekencongres – 7 oktober 2026
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Tijdig handelen bij rekenproblemen
Rekenfeitje 12: Voorkomen is beter dan genezen. Zorg voor voldoende rekentijd, extra instructie en ken de kenmerken van een goede rekenstart. Zo kun je rekenproblemen vroegtijdig voorkomen.
Automatiseren of memoriseren?
Rekenfeitje 5: Automatiseren is snel berekenen met strategie, memoriseren is het direct weten van rekenfeiten. Beide ontlasten het werkgeheugen en helpen bij complexe berekeningen.
Niet getekend is niet gerekend!
Rekenfeitje 17: Rekentekeningen helpen leerlingen toepassingsopgaven te begrijpen. Ze maken relaties en bewerkingen zichtbaar en ondersteunen het verbinden van concrete, schematische en abstracte niveaus.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Rekenen/wiskunde met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Door blokvoorbereiding een passend rekenaanbod voor elke leerling
Julia Vrolijk geeft vier tips voor effectieve blokvoorbereiding, waarmee leraren het rekenonderwijs beter kunnen afstemmen op elke leerling en zo echt kunnen differentiëren.
Scholengroep GelderVeste investeert in effectief rekenonderwijs
Binnen Scholengroep GelderVeste werken scholen samen aan beter rekenonderwijs via ‘Rekenkracht!’. Met scholing, lesbezoeken en specialisten stijgt de kwaliteit en het eigenaarschap.
Uitgerekend de rekenspecialist!
Te weinig rekenspecialisten én te weinig tijd: in veel scholen ontbreekt rekenspecialistische kennis en uren. Waarom is juist de rekenspecialist zo onderbelicht, terwijl goed rekenonderwijs cruciaal is?
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
