Sterke rekenaars uitdagen tijdens de rekenles
Rekenfeitje 13: Sterke rekenaars hebben uitdaging én instructie nodig. Lees hoe je met pluslesdoelen hun denkvaardigheid vergroot en zorgt dat ook zij blijven groeien in de rekenles.
Pluslesdoel
Wat doe jij met de sterke rekenaars in jouw klas? Bepaalde lessen laten overslaan of zelfs een eigen leerlijn aanbieden? In dit rekenfeitje lees je over het toevoegen van een pluslesdoel aan je les en je leest hoe je zo’n pluslesdoel kunt ontwerpen.
Door Annemarie Westhuis
Check altijd eerst of het lesdoel is behaald
Sterke rekenaars hoeven niet altijd mee te doen met de reguliere les. Maar hoe bepaal je wanneer wel en wanneer niet? Sjoers (2017) geeft aan dat het behalen van het lesdoel voor sterke rekenaars net zo belangrijk is als voor de andere leerlingen: hierdoor wordt het ontstaan van hiaten voorkomen. Als leraar moet je dus altijd checken of de leerlingen het doel hebben behaald. Dit kan tijdens de les, maar ook vooraf.
Voeg een pluslesdoel toe aan je les
Op het moment dat sterke rekenaars het lesdoel al beheersen kun je een pluslesdoel aan de les toevoegen. Op deze manier doe je een beroep op het creatief en probleemoplossend denken en handelen van de leerlingen. Kritisch denken en redeneren wordt gestimuleerd (Noteboom et al., 2022). Dit draagt bij aan de ontwikkeling van gecijferdheid: het omgaan met situaties in het dagelijks leven waarin getallen, maten en verbanden een rol spelen (Stelwagen & Hoogland, 2015). Het pluslesdoel biedt verbreding of verdieping op het lesdoel.
Laat het pluslesdoel aansluiten bij het lesdoel
Hoe formuleer je nu een pluslesdoel dat aansluit bij het lesdoel? Voeg uitdaging toe! Sjoers (2017) noemt vijf manieren om een pluslesdoel te ontwerpen, met daarbij enkele voorbeelden.
- Voeg een hindernis toe of maak het doel complexer.
Laat de leerlingen met grotere getallen werken of met samengestelde figuren in plaats van met enkelvoudige. - Voeg een extra toepassing toe.
Laat de leerlingen een plattegrond maken in plaats van alleen lezen. - Verplaats naar een andere tijd, plaats of situatie.
Laat de leerlingen de afstand via snelwegen bepalen in plaats van hemelsbreed of laat hen rekenen met tijden in verschillende tijdszones. - Dwing de leerling op abstract niveau te denken.
Laat de leerlingen werken zonder hulpmiddelen (getallenlijn, verhoudingstabel, rekenrekje, etc.) of laat hen zelf een model maken van de werkelijkheid. - Formuleer een open pluslesdoel.
Laat de leerlingen zelf uitzoeken en berekenen wat een dagje pretpark kost.
Formuleer het pluslesdoel zoals je ook het lesdoel formuleert. Hierdoor is voor de leerlingen helder waar ze naartoe werken en kun je controleren of het doel is bereikt.
Maak tijd voor je sterke rekenaars
Na een effectieve instructie van het lesdoel gaan de sterke rekenaars aan de slag met het pluslesdoel. Maak duidelijke afspraken over samenwerken en wat te doen als ze echt niet verder kunnen. Tijdens de zelfstandige verwerking door de rest van de groep plan je tijd voor de sterke rekenaars. Evalueer het werk dat tot dan toe is gedaan en geef indien nodig globale hints die in de goede richting wijzen.
Kortom, sterke rekenaars hebben uitdaging én instructie nodig om te kunnen groeien!
- Noteboom, A., Pijnenburg, K., & Verschuren, M. (2022). De kracht van rijke rekenvragen in een notendop. Uitgeverij OMJS.
- Sjoers, S. (2017). Sterke rekenaars in het basisonderwijs. CPS.
- Stelwagen, R., & Hoogland, K. (2015). Het belang van rekenen en gecijferdheid in een leven lang leren. Steunpunt taal en rekenen
Onze adviseur staat voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Annemarie Westhuis
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Het gebruik van voorbeelden tijdens de rekenles
Rekenfeitje 9: Help leerlingen de abstracte rekenwereld beter begrijpen door doelgericht voorbeelden te gebruiken – van uitgewerkte opgaven tot het modelleren en vergelijken van rekenconcepten.
Niet getekend is niet gerekend!
Rekenfeitje 17: Rekentekeningen helpen leerlingen toepassingsopgaven te begrijpen. Ze maken relaties en bewerkingen zichtbaar en ondersteunen het verbinden van concrete, schematische en abstracte niveaus.
Tijdig handelen bij rekenproblemen
Rekenfeitje 12: Voorkomen is beter dan genezen. Zorg voor voldoende rekentijd, extra instructie en ken de kenmerken van een goede rekenstart. Zo kun je rekenproblemen vroegtijdig voorkomen.
Meer kennis over dit thema
Werken in een datateam voor beter rekenonderwijs
Door te werken in een datateam leerde De Esmarke te vertragen en onderbouwde keuzes te maken voor beter rekenonderwijs.
Rekenachterstanden wegwerken doe je zo
Rekenachterstanden werk je weg met meer effectieve rekentijd. Onderwijsadviseur Julia Vrolijk deelt vijf duidelijke stappen: hiaten onderzoeken, plan maken, preteachen, instructie geven en monitoren.
Rekenonderwijs verbeteren? “Investeer in de leraar”
Rekenresultaten verhogen vraagt om investeren in de leraar: scherp zicht op leerlingen, sterke didactiek, differentiatie en een teamvisie op rekenonderwijs. Leraren maken het verschil, schoolleiders faciliteren.
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
