Soepel naar groep 3
Rekenfeitje 23: Hoe zorg je voor een soepele overgang in het rekenonderwijs van groep 2 naar groep 3? Lees vier praktische tips.
Soepel naar groep 3
De overgang van rekenonderwijs in groep 2 naar groep 3 lijkt voor leraren een grote stap, terwijl deze overgang juist heel vloeiend en natuurlijk kan verlopen. Het is vooral de vormgeving van het onderwijs die verandert. Waar in groep 2 spel nog een grote rol speelt, krijgt dit spel in groep 3 vaak minder ruimte. Anderzijds is er op inhoudsniveau op veel scholen al wel een mooie doorgaande lijn, ook in relatie tot rekenen. Van tellen en getalbegrip in groep 1-2, richting het maken van berekeningen tot 10 en 20 in groep 3. Hoe zorg je voor een sterke doorgaande lijn in de vormgeving van het rekenonderwijs? In dit rekenfeitje lees je vier praktische tips.
Door Naomi Calis
1. Werk met hoeken in groep 2 én 3
Rekenen in hoeken past niet alleen bij groep 2, maar zeker ook bij groep 3. Tijdens spel, denk bijvoorbeeld aan bouwen, winkeltje spelen of rekenen met geld, oefenen leerlingen met tellen, splitsen, meten en probleemoplossen (Pramling-Samuelsson & Fleer, 2013; Ginsburg, 2007). Effectief spel vraagt wel om gerichte begeleiding van de leraar (Van Tuijl, 2022; Vogt et al., 2018). Stel bijvoorbeeld vragen als: “Kan je koekjes eerlijk verdelen?” of “Heb je genoeg geld om te betalen?”. De actieve rol van de leraar is dus de sleutel tot doelgericht hoekenwerk (NRO, 2025). Het inzetten van hoekenwerk is in groep 3 goed te organiseren door te kijken welke opdrachten uit het schrift binnen een hoek kunnen worden geoefend.
2. Gebruik in groep 3 ook concreet materiaal
Leerlingen hebben betekenisvolle ervaringen nodig om tot diep begrip te komen met betrekking tot rekenstrategieën (Ros et al., 2022). In groep 3 ontstaat het gevaar dat de eerste fase van het handelingsmodel wordt overgeslagen door het volle rekencurriculum, maar deze fase is essentieel in de leerlijn. Werk daarom ook in groep 3 met nieuwe doelen vanuit concreet materiaal en betekenisvolle contexten. Bijvoorbeeld wanneer leerlingen leren splitsen tot 10, kunnen zij eerst een verhaal naspelen met echte materialen, zoals tien stapelblokken. Je vertelt als leraar dat er tien stapelblokken zijn, waarvan er vier in een kast liggen en zes ernaast. Door de blokjes daadwerkelijk te verdelen en weer samen te voegen, ervaren leerlingen de splitsing concreet voordat zij deze in een schematisch model of concrete som (10 = 4 + 6) verwerken.
3. Stem groep 2 en 3 goed op elkaar af
Bespreek als team welke doelen leerlingen moeten beheersen, welke materialen en modellen gebruikt worden en welke strategieën worden aangeleerd in groep 2. Een sterke doorgaande lijn helpt hiaten voorkomen (NRO, 2025). Plan daarom meerdere momenten per schooljaar in om de afstemming tussen de groepen te bewerkstelligen.
4. Creëer succeservaringen en wees een voorbeeld
Het creëren van succeservaringen is van groot belang voor een positieve rekenontwikkeling. Wanneer leerlingen vroeg vastlopen in rekenen, kan onzekerheid ontstaan die uiteindelijk kan uitgroeien tot rekenangst en hiaten in de rekenontwikkeling (Szczygieł, Szűcs & Toffalini, 2024). Daarom is het belangrijk dat leraren een positief klasklimaat creëren waarin hoge verwachtingen centraal staan. Door een positieve houding ten opzichte van rekenen uit te dragen en inspanning en doorzettingsvermogen te waarderen, ontwikkelen leerlingen vertrouwen in hun eigen rekenvaardigheden en worden succeservaringen gestimuleerd (SLO, 2025).
Naar een soepele overgang
Een soepele overgang valt of staat bij samenwerking binnen het team en oog hebben voor het nut van de verschillende niveaus van het handelingsmodel op de rekenontwikkeling. Hoe nu starten? Plan een gesprek met de leraren en kc’er van de groepen 1, 2 en 3 of mail ons voor een verkennend gesprek om jullie goed op weg te helpen.
- Aunola, K., Leskinen, E., Lerkkanen, M.-K., & Nurmi, J.-E. (2004). Developmental dynamics of math performance from preschool to grade 2. Journal of Educational Psychology, 96(4), 699–713.
- Geary, D. C. (2004). Mathematics and learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 37(1), 4–15.
- Ginsburg, K. R. (2007). The importance of play in promoting healthy child development and maintaining strong parent-child bonds. Pediatrics, 119(1), 182–191. https://doi.org/10.1542/peds.2006-2697
- NRO (2025). Leidraad betekenisvol en doelgericht reken-wiskundeonderwijs in groep 1-2. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/leidraad-betekenisvol-en-doelgericht-reken-wiskundeonderwijs-in-groep-1-2
- Pramling-Samuelsson, I., & Fleer, M. (Eds.). (2013). Play and learning in early childhood settings: International perspectives. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-8498-0
- Ros, B., Hickendorff, M., Keijzer, R., & Van Luit, H. (2022). Leer ze rekenen. Zwolle: Ten Brink Uitgevers.
- SLO. (2024). Reken-wiskundeonderwijs vanuit hoge verwachtingen. SLO. https://www.slo.nl/publish/pages/22999/reken-wiskundeonderwijs-vanuit-hoge-verwachtingen.pdf
- Szczygieł, M., Szűcs, D., & Toffalini, E. (2024). Math anxiety and math achievement in primary school children: Longitudinal relationship and predictors. Learning and Instruction, 92, Artikel 101906. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2024.101906
- van Luit, J. E. H. (2012). Aanpakken vroege rekenproblemen; Signaleren achterblijvende telvaardigheid. De Wereld van het Jonge Kind, 39(6), 4-7.
- Van Tuijl, C. (2022). Leren en ontwikkelen door begeleid spel. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/leren-en-ontwikkelen-door-begeleid-spel
- Vogt, F., Hauser, B., Stebler, R., Rechsteiner, K., & Urech, C. (2018). Learning through play – pedagogy and learning outcomes in early childhood mathematics. European Early Childhood Education Research Journal, 26(4), 589–603. https://doi.org/10.1080/1350293X.2018.1487160
Onze adviseurs staan voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseurs.
Naomi Calis
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Waarom schatten helpt bij beter rekenen
Rekenfeitje 20: In de nieuwe kerndoelen wordt schatten meerdere keren genoemd. Maar als je het precies kunt uitrekenen, waarom zou je dan nog leren schatten? Je leest het in dit rekenfeitje.
De kracht van het drieslagmodel bij het rekengesprek
Rekenfeitje 15: Het drieslagmodel in het rekengesprek helpt om denk- en oplossingsprocessen van leerlingen zichtbaar te maken en de oorzaak van hardnekkige rekenfouten gericht te achterhalen.
Probleemoplossen; hoe help je leerlingen op weg?
Rekenfeitje 14: Probleemoplossen is nu onderdeel van de nieuwe kerndoelen. Lees praktische tips om leerlingen effectief te begeleiden bij het oplossen van wiskundige problemen in de klas.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Rekenen/wiskunde met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Uitgerekend de rekenspecialist!
Te weinig rekenspecialisten én te weinig tijd: in veel scholen ontbreekt rekenspecialistische kennis en uren. Waarom is juist de rekenspecialist zo onderbelicht, terwijl goed rekenonderwijs cruciaal is?
Automatiseren in de rekenles
Anke Kregting legt uit waarom automatiseren essentieel is voor rekenontwikkeling en geeft praktische tips om dit effectief toe te passen in de dagelijkse rekenles.
Op ouders kun je rekenen!
Ouders spelen een belangrijke rol bij rekenontwikkeling. Deze brochure laat zien hoe samenwerking tussen school en thuis het rekenen versterkt. Een artikel door dr. Gert Gelderblom.
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
