Rekenangst verminderen of voorkomen
Rekenfeitje 11: Rekenangst belemmert prestaties. Laat zien dat rekenen leuk is, bied structuur en succeservaringen, en geef feedback op inzet. Zo verminder je angst en vergroot je zelfvertrouwen.
Rekenangst heeft grote invloed op rekenprestaties
Rekenangst is een belangrijk probleem en heeft een grote invloed op rekenprestaties (Ankone & Van der Beek, 2024; Dowker, Sarkar & Looi, 2016; Janssen, 2023). Een leraar is natuurlijk geen psycholoog en kan dus de angst niet zomaar wegnemen, maar desalniettemin zijn er verschillende dingen die een leraar kan doen om rekenangst te voorkomen of te verminderen.
Door Julia Vrolijk
Laat zien dat rekenen leuk is
Ten eerste is het belangrijk dat een leerling zoveel mogelijk positieve rolmodellen om zich heen heeft. Dus laat als leraar zien dat rekenen leuk is! Benader een som bijvoorbeeld als een interessante uitdagende puzzel in plaats van een bijna onmogelijke hersenkraker. Een zin als ‘We gaan eerst rekenen en dan iets leuks doen’ of ‘Let op, we gaan nu iets heel moeilijks doen!’ is dus niet handig. Ook is het belangrijk om te benadrukken dat iedereen kan leren rekenen, maar dat dat niet vanzelf gaat en dat je door veel te oefenen vooruitgang boekt.
Zorg dat de leerling zich gezien voelt
Daarnaast is het belangrijk dat een leerling met rekenangst zich gezien voelt. Ga met de leerling in gesprek en vraag wat hij/zij nodig heeft. Het werkgeheugen van een leerling met rekenangst zit tijdens een rekenmoment vol met angstgedachten, waardoor er minder ruimte overblijft om te rekenen. Een leerling wil wel, maar kan het niet. Een opmerking als ‘Maar dit hebben we vorige week nog geoefend’ is dan ook niet helpend.
Stem het rekenaanbod af op het niveau van de leerling
Tot slot is het bij rekenangst extra belangrijk dat het rekenaanbod afgestemd is op het functioneringsniveau van de leerling. Als een leerling geen succeservaringen op doet, zal het angstniveau verhogen. Dit betekent niet dat je geen doelen kunt stellen met deze leerlingen. Zorg er hierbij wel voor dat deze doelen overzichtelijk zijn (kies bijvoorbeeld steeds 1 strategie waar je twee weken mee aan de slag gaat). Ook is het belangrijk om veel structuur aan te brengen in je instructiemomenten, veel te modelen en feedback te geven op inspanning en strategiegebruik.
Kortom, door geduldig en zorgvuldig in te spelen op de behoeften van deze leerlingen kun je als leraar rekenangst verminderen of voorkomen en leerlingen motiveren om rekenuitdagingen met vertrouwen aan te gaan.
- Ankone, E. & Van der Beek, J. (2024). Webinar ‘Rekenangst’, 25 november 2024. Expertisecentrum Ponto en NVO.
- Dowker, A., Sarkar, A., & Looi, C. Y. (2016). Mathematics anxiety: What have we learned in 60 years? Frontiers in Psychology, 7, artikel 508.
- Janssen, B. (2023). Angst en falen houden elkaar in de greep bij rekenen en wiskunde. Volgens Bartjens, 42(4).
Onze adviseur staat voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Brenda van der Slikke
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Waarom schatten helpt bij beter rekenen
Rekenfeitje 20: In de nieuwe kerndoelen wordt schatten meerdere keren genoemd. Maar als je het precies kunt uitrekenen, waarom zou je dan nog leren schatten? Je leest het in dit rekenfeitje.
Werken aan rekentaal? Zorg dat er veel gepraat wordt!
Rekenfeitje 4: Gebruik zelf consequent rekentaal en laat leerlingen hun denkstappen verwoorden. Zo ontwikkel je hun begrip en taalvaardigheid tijdens de rekenles.
Cijfers, getallen en nummers
Rekenfeitje 3: Cijfers zijn de bouwstenen van getallen en nummers. Door juiste rekentaal te gebruiken, help je leerlingen betekenis geven aan getallen en beter rekenen te leren.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Rekenen/wiskunde met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Rekenachterstanden wegwerken doe je zo
Rekenachterstanden werk je weg met meer effectieve rekentijd. Onderwijsadviseur Julia Vrolijk deelt vijf duidelijke stappen: hiaten onderzoeken, plan maken, preteachen, instructie geven en monitoren.
Meer dan twee miljoen Nederlanders kunnen zich niet redden met cijfers
Laaggecijferdheid treft 2,1 miljoen Nederlanders. Dit artikel laat zien waarom effectief rekenonderwijs urgenter is dan ooit en biedt handvatten om leerlingen wél gecijferd te laten worden.
CPION accrediteert opleiding EDI-coach en Rekenspecialist
De opleidingen EDI-coach en Rekenspecialist van Expertis zijn door CPION geaccrediteerd op post-hbo-niveau. Deelnemers ontvangen een erkend diploma en worden opgenomen in het SPEN-register.
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
