De kracht van het drieslagmodel bij het rekengesprek
Rekenfeitje 15: Het drieslagmodel in het rekengesprek helpt om denk- en oplossingsprocessen van leerlingen zichtbaar te maken en de oorzaak van hardnekkige rekenfouten gericht te achterhalen.
Drieslagmodel geeft inzicht in probleemoplossend handelen
Als een leerling vaker een rekenfout maakt bij hetzelfde type opgave, hoe kom jij als leraar er dan achter waar die fout in zit? En misschien nog wel belangrijker; hoe krijgt de leerling hier zicht op? Het voeren van een rekengesprek en inzetten van het drieslagmodel kan hierbij helpen. In dit rekenfeitje lees je wat een rekengesprek inhoudt en op welke manier het drieslagmodel daarbij inzicht geeft in het probleemoplossend handelen van de leerling.
Door Robert Hendriks
Het inzetten van het drieslagmodel
Het rekengesprek is een semi-gestructureerd, dynamisch interview met een proces-georiënteerd karakter (Allsopp et al., 2008; Ginsburg, 2009; Van Luit, 2019) met als doel om denkstrategieën expliciet te maken. Hierdoor leren leerlingen bewuster keuzes maken (Flavell, 1979). Het rekengesprek heeft zowel een doel voor de leraar als voor de leerling. Belangrijk doel voor jou als leraar is het zicht krijgen op de denk- en oplossingsprocessen van de leerling. Voor de leerling geldt dat hij zicht krijgt op eigen handelen, en tools vergaart om in de les te gebruiken.
Het drieslagmodel is een krachtig middel om in te zetten tijdens een rekengesprek. Dit model wordt gebruikt voor het analyseren van probleemoplossend handelen van leerlingen bij contextopgaven (Van Groenestijn, 2002) en biedt aanknopingspunten voor het didactisch handelen van de leraar (Protocol ERWD, Borghouts, van Groenestijn, Janssen, 2011).
Drie vaste stappen bij contextopgaven
Bij het gebruik van het drieslagmodel als onderlegger voor het rekengesprek leg je de focus op de assen. Deze assen representeren de drie vaste uit te voeren stappen bij het oplossen van contextopgaven. Bij elke as kun je vragen stellen.
Bijvoorbeeld:
- Bij de as ‘Betekenis verlenen’: Kan de leerling zelfstandig een verhaal bedenken bij de opgave ‘Bereken 20% van €200,-‘?
- Bij de as ‘Uitvoeren’: Weet de leerling hoe hij hulpstappen kan noteren bij het uitrekenen van een opgave?
- Bij de as ‘Reflecteren’: Kan de leerling na het uitrekenen van de opgave hardop vertellen of laten zien wat hij heeft gedaan?
Het voeren van een rekengesprek blijkt effectief om te achterhalen wat leerlingen nodig hebben bij het leren rekenen, en heeft positieve invloed op leerkrachtfactoren, zoals het handelen tijdens de rekenles (Kaskens, 2022). Het inzetten van het drieslagmodel bij het rekengesprek helpt je om de oorzaak van hardnekkige rekenfouten bij leerlingen te achterhalen. Zo kun je hen vervolgens de juiste tools aanreiken.
- Flavell, J.H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring. A new area of cognitive-developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906-911.
- Kaskens, J. (2018). Rekengesprekken voeren. Uitgeverij Pica.
- Kaskens, J. (2022). Leren van rekengesprekken. Volgens Bartjens, 42(1), 4-8.
- Kaskens, J. (2022). De rekenontwikkeling en onderwijsbehoeften van leerlingen. Volgens Bartjens, 42(2), 41-53.
- Van Groenestijn, M., Borghouts, C. & Janssen, C. (2011). Protocol Ernstige RekenWiskundeproblemen en Discalculie. BAO SBO SO. Uitgeverij Van Gorcum.
Onze adviseurs staan voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Robert Hendriks
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Conceptueel begrip versterkt de vaardigheid en andersom!
Rekenfeitje 10: Vaardigheid en conceptueel begrip versterken elkaar. Leg in je rekenles niet alleen de strategie uit, maar ook het ‘waarom’. Zo begrijpen leerlingen echt wat ze doen.
Het gebruik van voorbeelden tijdens de rekenles
Rekenfeitje 9: Help leerlingen de abstracte rekenwereld beter begrijpen door doelgericht voorbeelden te gebruiken – van uitgewerkte opgaven tot het modelleren en vergelijken van rekenconcepten.
Sterke rekenaars uitdagen tijdens de rekenles
Rekenfeitje 13: Sterke rekenaars hebben uitdaging én instructie nodig. Lees hoe je met pluslesdoelen hun denkvaardigheid vergroot en zorgt dat ook zij blijven groeien in de rekenles.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Rekenen/wiskunde met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
CPION accrediteert opleiding EDI-coach en Rekenspecialist
De opleidingen EDI-coach en Rekenspecialist van Expertis zijn door CPION geaccrediteerd op post-hbo-niveau. Deelnemers ontvangen een erkend diploma en worden opgenomen in het SPEN-register.
Sterke rekenaars uitdagen
Gouden tips om sterke rekenaars in de klas uit te dagen. ‘Verlies bovengemiddeld goed presenterende kinderen niet uit het oog!’.
Scholengroep GelderVeste investeert in effectief rekenonderwijs
Binnen Scholengroep GelderVeste werken scholen samen aan beter rekenonderwijs via ‘Rekenkracht!’. Met scholing, lesbezoeken en specialisten stijgt de kwaliteit en het eigenaarschap.
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
