Automatiseren of memoriseren?
Rekenfeitje 5: Automatiseren is snel berekenen met strategie, memoriseren is het direct weten van rekenfeiten. Beide ontlasten het werkgeheugen en helpen bij complexe berekeningen.
De definitie van automatiseren en memoriseren
Vlot leren rekenen is een belangrijke fase in de rekenontwikkeling van leerlingen. Er wordt gesproken over automatiseren en memoriseren. Deze begrippen worden vaak door elkaar gebruikt. Wat is nu precies de definitie van deze begrippen en welke vaardigheden horen erbij?
Door Anke Kregting
Bij het automatiseren voert een leerling een rekenhandeling vrijwel routinematig uit. De leerling maakt nog een korte berekening in zijn hoofd en kan de opgave beantwoorden binnen 4 á 5 seconden. De leerling past een oplossingsstrategie snel en efficiënt toe, waardoor hij of zij vlot tot het juiste antwoord komt. Het gaat bij automatiseren om basisvaardigheden als:
• Oplossingsstrategieën voor het optellen en aftrekken tot 100;
• basiskennis van maten en meten;
• en basiskennis van breuken, verhoudingen en kommagetallen.
Bij memoriseren wordt er niet meer gerekend. Het antwoord op een opgave wordt gekend als rekenfeit en kan doordoor direct gegeven worden. Het gaat bij memoriseren om basisvaardigheden als:
• Optellen en aftrekken tot en met 20;
• en tafels en deeltafels 1 t/m 10.
Rekenkennis automatiseren of memoriseren is van belang om het werkgeheugen te ontlasten. Door basiskennis te automatiseren of te memoriseren is er plaats over in het werkgeheugen voor het maken van complexe berekeningen en kan kennis worden toegepast.
Wil je meer lezen over het automatiseren of andere onderwerpen om het rekenonderwijs bij jou op school te versterken? Neem dan een kijkje op onze themapagina rekenen-wiskunde!
-
- Inspectie van het Onderwijs (2008). Basisvaardigheden rekenen-wiskunde. Een onderzoek naar het niveau van rekenen-wiskunde in het basisonderwijs en naar verschillen tussen scholen met lage, gemiddelde en goede rekenwiskunderesultaten. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs.
-
- Cijvat, I. en Espeldoorn, M. (2006) Handelingswijzer Automatiseren, Expertis Onderwijsadviseurs.
-
- Kennisrotonde NRO, Antwoord op onderwijsvragen; ‘Wat werkt in het rekenonderwijs om leerlingen het automatiseren en memoriseren van basisbewerkingen aan te leren?’, Rena Punt (kennismakelaar Kennisrotonde), update Eveline Schoevers (kennismakelaar Kennisrotonde) 13 Maart 2020 – update 17 april 2023
-
- Inspectie van het Onderwijs (2008). Basisvaardigheden rekenen-wiskunde. Een onderzoek naar het niveau van rekenen-wiskunde in het basisonderwijs en naar verschillen tussen scholen met lage, gemiddelde en goede rekenwiskunderesultaten. Utrecht: Inspectie van het Onderwijs.
Onze adviseur staat voor je klaar
Heb je vragen over (de verbetering van) het rekenonderwijs? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Anke Kregting
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Rekenen/wiskunde.
Opleiding Rekenspecialist in het primair onderwijs
Rekencongres ‘Een doorgaande lijn in het rekenonderwijs’
Opleiding Rekenspecialist in het voortgezet onderwijs
Rekenfeitjes
Het vakgebied rekenen/wiskunde is enorm groot. Met onze rekenfeitjes geven we jou als leraar – kort maar krachtig – wat extra bagage mee om een goede rekenles te geven.
Sterke rekenaars uitdagen tijdens de rekenles
Rekenfeitje 13: Sterke rekenaars hebben uitdaging én instructie nodig. Lees hoe je met pluslesdoelen hun denkvaardigheid vergroot en zorgt dat ook zij blijven groeien in de rekenles.
Tijdig handelen bij rekenproblemen
Rekenfeitje 12: Voorkomen is beter dan genezen. Zorg voor voldoende rekentijd, extra instructie en ken de kenmerken van een goede rekenstart. Zo kun je rekenproblemen vroegtijdig voorkomen.
Rijke rekenvragen
Rekenfeitje 7: Rijke rekenvragen stimuleren wiskundig denken, redeneren en probleemoplossen. Ze hebben meerdere antwoorden en helpen leerlingen hun rekenkennis flexibel toe te passen.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Rekenen/wiskunde met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Rekenonderwijs verbeteren? “Investeer in de leraar”
Rekenresultaten verhogen vraagt om investeren in de leraar: scherp zicht op leerlingen, sterke didactiek, differentiatie en een teamvisie op rekenonderwijs. Leraren maken het verschil, schoolleiders faciliteren.
Rekenachterstanden wegwerken doe je zo
Rekenachterstanden werk je weg met meer effectieve rekentijd. Onderwijsadviseur Julia Vrolijk deelt vijf duidelijke stappen: hiaten onderzoeken, plan maken, preteachen, instructie geven en monitoren.
Uitgerekend de rekenspecialist!
Te weinig rekenspecialisten én te weinig tijd: in veel scholen ontbreekt rekenspecialistische kennis en uren. Waarom is juist de rekenspecialist zo onderbelicht, terwijl goed rekenonderwijs cruciaal is?
Meer over Rekenen/wiskunde
Wat zijn effectieve interventies om de leerlingresultaten binnen rekenen/wiskunde te verbeteren? Hoe ga je om met zwakke rekenaars? Hoe kies je een goede rekenmethode en implementeer je deze? En welke didactische aanpak werkt nu echt? Expertis werkt samen met scholen aan beter reken-wiskundeonderwijs.
