Close Reading – inkijkje in de praktijk bij de Prinseschool
Op de Prinseschool werken groep 5 en 6 met Close Reading gekoppeld aan IPC-thema’s. In drie sessies verdiepen leerlingen zich in teksten over het menselijk lichaam en versterken zij zowel leesvaardigheid als kennisontwikkeling.
Hoe ziet Close Reading er in de praktijk uit?
Op basisschool de Prinseschool in Enschede wordt sinds drie jaar gewerkt met de aanpak Close Reading. Ze koppelen dit aan het thematisch onderwijs IPC (International Primary Curriculum).
Leerkrachten Josje, Kirsten, Nathalie en Annemarijn staan in groep 5 en 6 en werken deze periode met het thema ‘Ben je in vorm?’ Binnen dit thema staat het menselijk lichaam centraal. Leerlingen leren over het skelet, de werking van organen en spieren. Gekoppeld aan verschillende vakgebieden en kennisdoelen zetten ze de tekst ‘In de sportschool’ in, uit het boek ‘Het wonder van jou en je biljoenen bewoners’ van Jan Paul Schutten, om te werken aan tekstbegrip. De tekst is gekoppeld aan het IPC- doel ‘Ik weet hoe je invloed kan hebben op je eigen gezondheid en veiligheid’. Invloed hebben op je eigen gezondheid komt terug in de tekst, het gaat namelijk over dat je door te bewegen en voldoende te slapen sterker wordt. Verder gaat de tekst over hoe je je spieren kunt trainen en het verschil tussen kracht en uithoudingsvermogen van spieren.
“Het is duidelijk dat hun kennis wordt uitgebreid”
Close Reading Sessie 1
Het wonder van jou en je biljoenen bewoners
De eerste sessie ging voornamelijk over het voorspellen van de tekst en het bepalen van het centrale onderwerp van de tekst. Tijdens het lezen van de paragrafen hebben leerlingen aantekeningen gemaakt, welke informatie in de tekst zij belangrijk vinden. Vervolgens hebben de leerkrachten in de eerste paragraaf hardop voorgedaan wat zij belangrijke informatie vinden en welk centraal onderwerp zij daar uithalen. Leerlingen konden ondertussen kijken of ze het hiermee eens waren op basis van hun eigen aantekeningen. Dit zorgde voor interactie en discussie over de tekst. Daarna zijn leerlingen in tweetallen de overige paragrafen gaan lezen en middels interactie tot een korte samenvatting gekomen van de paragrafen. Tot slot hebben de leerlingen een titel gekozen bij de tekst, die het centrale onderwerp van de tekst goed weergeeft. Doordat leerlingen moesten uitleggen wat zij een goede titel vinden, stond de inhoud van de tekst weer centraal.
Close Reading Sessie 2
In de tweede sessie zijn ze opzoek gegaan naar de antwoorden op de vragen die in de kopjes van de paragrafen staat, bijvoorbeeld: ‘Waarom je wel je hartspieren kunt trainen, maar niet je darmspieren’. Leerlingen hebben aantekeningen gemaakt waar het bewijs in de paragraaf te vinden is. Door de focus hierop te leggen, hebben leerlingen kennis opgedaan over de werking van spieren. De inhoud van het tweede gedeelte van de tekst, over de snelle en langzame spieren, was vrij nieuw voor de leerlingen. De kinderen waren erg geïnteresseerd in deze informatie, ze hebben tijdens de IPC-lessen hier nog meer informatie over gevonden en sporten gezocht waar je snelle en langzame spieren voor gebruikt. Hier kon dus een goede koppeling gemaakt worden met andere dingen die ze binnen het thema geleerd hebben. Dit zorgde ervoor dat ze de tekst beter gingen begrijpen.
Close Reading Sessie 3
Vervolgens zijn ze in de derde sessie ingegaan op de bedoeling van de schrijver. Wat bedoelt hij bijvoorbeeld met ‘Het zal nog een flinke kluif worden om dat record te verbeteren’. Ook hebben ze gekeken naar de afbeeldingen: ‘Waarom zou de illustrator een bed in de sportschool hebben gezet?’. Wanneer leerlingen de afbeeldingen kunnen uitleggen, begrijpen zij ook de inhoud van de tekst goed.
Zoals gezegd, komt het IPC-doel niet alleen terug in de sessies Close Reading, maar ook bij andere vakken. Zo hebben ze bij gym bijvoorbeeld een fitheidtest gedaan, een circuit om te kijken hoe fit iedereen is. Ook hebben ze het met IPC lessen gehad over slapen, ‘Hoe lang slaapt iedereen?’ en ‘Welke effecten heeft slaaptekort op je lichaam en geest?’. Dit zijn onderwerpen die ook terug komen in de tekst. Door de aanpak Close Reading in te zetten bij IPC wordt niet alleen de vaardigheid begrijpend lezen op een betekenisvolle manier geoefend en toegepast, maar wordt er ook gewerkt aan het uitbreiden van kennis. Er wordt een koppeling gemaakt tussen de inhoud van de tekst en al het andere geleerde binnen het thema. Dit versterkt elkaar en dus een win-win!
Leerkrachten Josje, Kirsten, Nathalie en Annemarijn staan in groep 5 en 6 en werken volgens de werkwijze van Close Reading. Leerkracht Nathalie: ‘Wij zien bij de kinderen een actieve houding en enthousiasme. Het is duidelijk dat hun kennis wordt uitgebreid.’
Josje: “Het werkt stimulerend dat de tekst aansluit bij het IPC-thema. Het thema leeft al, waardoor de tekst heel goed aansluit. Doordat wij bewust nadenken over een tekst, kunnen wij veel meer uit de kinderen halen.”
“De kinderen waren erg enthousiast. In de laatste les was de tekst en informatie erg herkenbaar. Het kritisch kijken naar de titels en tussenkopjes, vonden de leerlingen erg leuk. Daarnaast vinden ze elke keer als ze de tekst lezen toch weer nieuwe informatie. De verdieping is zeker te vinden bij het herhalen van het lezen van de tekst”, aldus Kirsten en Annemarijn.
Close Reading
Verdiepende manier van begrijpend lezen
Wil je meer weten over Close Reading?
Ontdek hoe Close Reading leesplezier én dieper tekstbegrip creëert. Klik verder en leer hoe jij dit in jouw klas of school kunt inzetten.
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Annemarieke Kool
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Taal/lezen.
Lerend netwerk: Technisch lezen en spellen in groep 3
Leergang Onderwijs aan nieuwkomers/NT2 in het primair onderwijs
Leergang Close Reading Expert
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Taal/lezen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Stofjes, proefjes en chemie
Boek van de maand april 2021: Waarom jij van sterrenstof bent en andere weetjes over stofjes, proefjes en chemie van Esther Walraven is uitgekozen tot boek van de maand in april.
Morele thema’s
Boek van de maand april 2024: Beloofd is beloofd, kleine panda’s laat jonge kinderen morele keuzes, loyaliteit en dilemma’s ontdekken. Perfect voor rijke gesprekken en Close Reading in de onderbouw.
De eekhoorn legt een ei en andere fabels
Boek van de maand oktober 2021: We bespreken het nieuwste boek van Janneke Schotveld: ‘De eekhoorn legt een ei en andere fabels.’ Verhalen die je vaker moet lezen om de moraal te achterhalen.
Meer over Taal/lezen
Vanuit de wetenschap weten we wat ertoe doet bij het vormen van goed taal- en leesbeleid. Van technisch lezen tot Close Reading en van het vormgeven van goed taal- en leesbeleid tot geïntegreerd taal-/leesonderwijs.
Boek van de maand
Close Reading
Bekijk hier alle edities van het ‘Boek van de maand’: een verzameling Close Reading lessenseries én boekentips!
