Werken aan een stevige basis in groep 1 en 2
Leestips maart 2025: Werken aan een stevige basis in groep 1-2 betekent doelgericht spelend leren. Ontdek hoe routines, thema’s en rijke activiteiten bijdragen aan optimale ontwikkelkansen.
Hoe kom je tot een opbrengstbewust beredeneerd aanbod?
Werken aan goede schoolresultaten begint al in groep 1 en 2. Hoe haal je het meeste uit je dag en kun je de tijd met je kleuters het effectiefst besteden? Oftewel, hoe kom je tot een opbrengstbewust beredeneerd aanbod in de kleutergroepen? Lees er in deze leestips meer over.
“Dieper graven – verder springen – blijvend resultaat. Samen gaan we voor een stevige basis in de vroege kinderjaren.”
Onderwijskansen voor jonge kinderen; een sterk inhoudelijk spel- en activiteitenaanbod!
Ontwikkelingsstimulering van jonge kinderen vraagt om een goed beredeneerd spel- en activiteitenaanbod. Een begrip dat in deze context vaak wordt genoemd is ‘educatieve kwaliteit’. Dit is het actief faciliteren van de cognitieve ontwikkeling en de taalontwikkeling van kinderen. Hoe hoger de educatieve kwaliteit, hoe beter kinderen gemiddeld genomen kunnen presteren (Veen et al., 2017; Inspectie van het onderwijs, 2020; Karssen et al., 2019). Lees op onderwijskennis.nl meer over hoe je dit in jouw groep kunt realiseren.
Wachten in een kleuterklas…
Uit een Vlaams onderzoek (Henrichs & Leseman, 2016) komt naar voren dat kleuters tijdens een gemiddelde schooldag twintig tot dertig procent van de tijd zitten te wachten, vooral bij routines en overgangsmomenten. Een schooldag zonder routines en overgangsmomenten bestaat niet (Bogaert et al., 2012). De manier waarop je deze momenten vormgeeft, bepaalt hoe vaak en hoe lang kleuters tijdens een schooldag moeten wachten. Verrassend vaak schuilt er geen bewuste visie achter bepaalde routines, maar ‘doen we wat we doen’ uit gewoonte (Zorec & Došler, 2016).
Lees en doe inspiratie op in dit artikel: Juf Maithé kijkt met frisse blik naar haar routines en overgangsmomenten en vormt ze om tot rijke zorg-, speel- en leermomenten.
Let op, dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees.
In dit blog vind je vijf tips hoe je van overgangsmomenten een leermoment kunt maken.
Webinar Sterk rekenonderwijs van groep 1 tot 5: werken aan een stevige basis.
Dit webinar belicht hoe je bij kleuters een stevige basis voor rekenen-wiskunde kunt leggen en hoe je daar goed op kunt voortbouwen in groep 3 en verder. De sprekers zijn onze professional leader Hans van Luit, emeritus-hoogleraar orthopedagogiek aan de Universiteit Utrecht, en Marian Hickendorff, universitair hoofddocent onderwijswetenschappen bij het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden.
Aan bod komt hoe je begripsvorming van leerlingen met concrete materialen, beweging en gebaren kunt bevorderen, welke basis nodig is om goed te kunnen rekenen en hoe je kunt aansluiten bij de voorkennis en de belevingswereld van leerlingen.
Tweejaarlijks vaststellen van thema’s?
De vraag ‘Helpt het tweejaarlijks vaststellen van thema’s voor groep 1 en 2 om ontwikkelingsdoelen te behalen?’ werd in oktober 2024 gesteld aan de kennisrotonde van het NRO. Het korte antwoord luidt als volgt:
Werken met thema’s vraagt om zorgvuldige keuzes waarbij samenhang belangrijk is, zowel binnen als tussen de thema’s. De thema’s moeten aansluiten bij de belevingswereld van de leerlingen en uitdagend, gevarieerd, betekenisvol en kennisrijk zijn. Een helder overzicht van de te bereiken ontwikkelingsdoelen en leerlijnen voor de leerlingen vormt het uitgangspunt bij de keuze van de thema’s. Of tweejaarlijks thema’s vaststellen voor groep 1 en 2 bijdraagt aan het behalen van ontwikkelingsdoelen is niet duidelijk. Die werkwijze is niet als zodanig onderzocht, maar er lijken wel voordelen te zijn. Het kan tijd besparen en leiden tot meer overzicht waardoor de bovengenoemde elementen die ertoe doen gemakkelijker gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast kan er ook makkelijker samenhang aangebracht worden tussen en binnen de thema’s.
Meer lezen
Ook in voorgaande edities besteedden we aandacht aan opbrengstbewust werken in groep 1 en 2:
- Maart 2023: Het belang van een doelgericht aanbod.
- Maart 2024: Doelgericht en beredeneerd aanbod.
- November 2024: Opbrengstbewust werken.
- Denk ook aan onze gratis whitepaper ‘Opbrengst bewust werken in groep 1 en 2’ geschreven door onze collega Marjan van der Maas.
Nog meer lezen
Ook in eerdere edities van de leestips hebben we aandacht gehad voor rekenen. Bekijk bijvoorbeeld eens de leestips van februari 2024: (Reken)ontwikkeling in de bouwhoek. Of de leestips van februari 2023: Het belang van een vroeg systematisch rekenaanbod in groep 1 en 2. En in december 2022 stond het rekenen met prentenboeken centraal.
- Bogaert, E., Boeckx, J., Bylois. L., Estercam, I., Gheeraert, E. & V. Peeters (VBB-OCB)(2012). Minimaal Maxitaal. Een boek vol talige tips bij routines in de onthaalklas en eerste kleuterklas. Antwerpen: Garant.
- Henrichs, L. F. & Leseman, P. P. M. (2016, Mei). VVE Utrecht Onderzoek. Werkveld en Wetenschap ontmoeten elkaar in actieonderzoek. Universiteit Utrecht, Utrecht, Nederland.
- Inspectie van het onderwijs (2020). Kwaliteit van voor- en vroegschoolse educatie in Nederland. Rapport meting VVE 2019. Utrecht: Inspectie van het onderwijs.
- Karssen, M., Weijers, D., & Van der Veen, I. (2019). Relatie tussen kwaliteit in de kleuterklassen en de schoolloopbaan van leerlingen. Amsterdam: Kohnstamm Instituut.
- Veen, A., Van der Veen, I., Van Schaik, S., & Leseman, P. (2017). Kwaliteit in de kleutergroepen en de relatie met ontwikkeling van kinderen. Resultaten uit het Pre-COOL cohortonderzoek. Kohnstamm Instituut. https://kohnstamminstituut.nl/rapport/kwaliteit-in-kleutergroepen-en-de-relatie-met-ontwikkeling-van-kinderen/
- Zorec, M. B., & Došler, A. J. (2016). Rethinking the hidden curriculum: daily routine in Slovene preschools. European early childhood education research journal, 24(1), 103-114.
Onze adviseur staat voor je klaar
De artikelen zijn voor jou geselecteerd door de jongekindexperts van Expertis. Zij zijn gespecialiseerd in het jonge kind en alles wat daarbij komt kijken. Onze onderwijsadviseurs adviseren je graag!
Kyra Laarveld
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Jonge kind.
Masterclass Leidinggeven aan de onderbouw
Opleiding Jonge Kind Specialist
Jonge kind – Leestips van de maand
Iedere maand delen we een handig overzicht met leestips over alles wat ertoe doet op het gebied van het jonge kind. Bekijk onze selectie artikelen uit vakbladen, blogs en andere kanalen biedt voor een schat aan kennis en inspiratie voor een stevige, onderbouwde basis voor het jonge kind!
Schermgebruik
Leestips januari 2025: Overmatig schermgebruik vergroot risico op taal-, slaap- en gedragsproblemen. Ontdek wat gezond mediagebruik is en hoe jij ouders helpt bij bewuste mediaopvoeding.
De kracht van voorlezen
Leestips september 2024: Voorlezen is essentieel voor taal-, lees- en woordenschatontwikkeling. Lees hoe interactief voorlezen en samenwerking met ouders bijdragen aan rijk taalonderwijs.
De ontwikkeling van schrijfmotoriek
Leestips april 2023: Schrijven blijft belangrijk! Ontdek hoe grove en fijne motoriek samen de schrijfontwikkeling ondersteunen en hoe je jonge kinderen voorbereid op soepel en effectief leren schrijven.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Jonge kind met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Leren lezen begint ver voor groep 3!
Leren lezen begint al in groep 1 en 2! In deze blog deelt Kyra Laarveld 5 praktische tips om jonge kinderen doelgericht en preventief te ondersteunen in hun taal- en leesontwikkeling.
Conferentie Jonge kind 2024: rekenontwikkeling en rekenonderwijs centraal
Tijdens de Conferentie Jonge Kind 2024 stond rekenontwikkeling centraal. Experts deelden inspirerende inzichten en workshops vertaalden kennis naar de onderwijspraktijk.
Spelenderwijs naar krachtig én onderbouwd kleuteronderwijs
Basisschool De Rots ontwikkelde met Expertis één onderbouwvisie voor kleuteronderwijs. Door gezamenlijke keuzes en een beredeneerd aanbod werkt het team spelenderwijs, onderbouwd en met meer samenhang.
Meer over het jonge kind
In de vroege kinderjaren wordt het fundament gelegd voor de verdere ontwikkeling. Of het nu gaat om het ontwikkelen van een visie en een beredeneerd aanbod of begeleiding bij het spelend leren, onze adviseurs zijn gespecialiseerd in het jonge kind. Samen werken we aan een beredeneerd aanbod met ruimte voor spel en instructie.
