Rekenontwikkeling
Leestips januari 2026: Over rekenontwikkeling in groep 1 en 2, met aandacht voor rekentaal, een rijke rekenomgeving en spelvormen die het rekenbegrip van jonge kinderen versterken.
De rekenomgeving van jonge kinderen verrijken
In groep 1 en 2 leggen kinderen het fundament voor hun verdere rekenontwikkeling. Dat gebeurt niet vanzelf: als leerkracht maak je het verschil door rekentaal te gebruiken, te zorgen voor een rijke rekenomgeving en spel op zo’n manier vorm te geven dat kinderen tijdens het spelen hun rekenvaardigheden versterken. Op welke manier kun je deze middelen inzetten? In de leestips van deze maand vind je informatie over wat we weten over rekentaal uit onderzoek, hoe je de rekenomgeving voor je leerlingen kunt verrijken en waar je aan kunt denken bij de inrichting van de winkel- en bouwhoek.
“Dieper graven – verder springen – blijvend resultaat. Samen gaan we voor een stevige basis in de vroege kinderjaren.”
Rekentaal in groep 1 en 2
NRO-leidraad rekenen: zet rekentaal doelgericht in
Deze NRO-leidraad biedt een wetenschappelijk onderbouwd kader voor het reken-wiskundeonderwijs in groep 1 en 2. De vijf aanbevelingen helpen je bij een doelgerichte en gestructureerde aanpak van rekenen bij jonge kinderen. Eén van de aanbevelingen is om rekentaal doelgericht in te zetten: door wiskundige begrippen expliciet te benoemen, te herhalen en te verdiepen in betekenisvolle situaties, versterk je het rekenbegrip van je leerlingen. De leidraad als geheel vormt een stevig vertrekpunt voor samenhangend reken-wiskundeonderwijs in de onderbouw.
Rekentaal versterken
Recente wetenschappelijke inzichten laten zien dat rekentaal een sleutelrol speelt in de rekenontwikkeling van jonge kinderen. Uit een onderzoek onder kleuters blijkt dat algemene woordenschat niet alleen direct samenhangt met vroege rekenvaardigheden, maar dat wiskundige taal (zoals termen voor hoeveelheid, positie en relaties) deze relatie gedeeltelijk medieert. Met andere woorden: het gebruiken en begrijpen van rekentaal helpt kinderen beter rekenbegrip op te bouwen. Dit artikel benadrukt hoe belangrijk het is om als leerkracht bewust wiskundige begrippen te benoemen, herhalen en verdiepen in betekenisvolle contexten, zodat kinderen niet alleen tellen, maar ook écht begrijpen wat ze doen.
Een rijke rekenomgeving
Rekenen en wiskunde ontdekken met kleuters
In dit artikel nemen de auteurs je mee in de inspirerende reken-wiskundepraktijk van de kleutergroepen van basisschool De Hobbitstee. Vanuit een sterke visie op betekenisvol leren krijgen nieuwsgierigheid, onderzoeken en denken van kinderen volop ruimte. Met concrete voorbeelden van meet- en meetkundeactiviteiten laten de auteurs zien hoe rijke rekenvragen en spelachtige situaties leiden tot dieper wiskundig denken. Het enthousiasme werkte aanstekelijk: ook collega’s uit de hogere groepen raakten geïnspireerd en gingen meer aandacht besteden aan meetkunde.
De rekencoördinator in groep 1-2
In dit artikel staat de rol van de rekencoördinator in groep 1-2 centraal. Waar in de midden- en bovenbouw toetsresultaten vaak leidend zijn, draait het in de onderbouw vooral om observaties, betrokkenheid en betekenisvolle leerervaringen. Een gedeelde visie op rekenonderwijs helpt teams om consistente en onderbouwde keuzes te maken. De rekencoördinator begeleidt dit proces door collega’s te coachen, beleid te ontwikkelen en de verbinding te bewaken tussen visie en dagelijkse praktijk. Een belangrijk instrument hierbij is het prioriteitenspel, dat leerkrachten stimuleert om met elkaar in gesprek te gaan over keuzes in het rekenonderwijs. Voor de onderbouw is dit spel uitgebreid met specifieke kaartjes gericht op het jonge kind, zoals leerdoelen, leeromgeving, leeractiviteiten en evaluatie.
Dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees.
De Rekentrein
Een gebrek aan stimulering en input in de vroege en beginnende fase van de rekenontwikkeling kan grote gevolgen hebben voor kinderen, zowel tijdens hun schoolloopbaan als in het latere leven. De Rekentrein is een aanpak waarbij getrainde vrijwilligers gezinnen thuis ondersteunen met laagdrempelige rekenactiviteiten. De Rekentrein is vergelijkbaar met De VoorleesExpress, maar richt zich specifiek op rekenen. Plezier in rekenen staat centraal. Het doel is om de rekenvaardigheden van zowel kinderen als hun ouders te versterken door een rijke, positieve leeromgeving te creëren. Leerkrachten vervullen hierin een belangrijke rol: zij kunnen signaleren welke gezinnen baat hebben bij deze aanpak en dragen op die manier zelf bij aan het verrijken van de thuisomgeving.
Dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees.
Spel als krachtig middel voor de rekenontwikkeling
De winkelhoek
Dit artikel laat zien hoe een permanente hoek in een ‘winkelcontext’, oftewel een winkelhoek, kan zorgen voor een doorgaande lijn binnen rekenen in spel in de onderbouw. Je krijgt praktische tips hoe kinderen in groep 1 t/m 3 op een betekenisvolle manier rekendoelen in een spelcontext kunnen oefenen en toepassen.
Dit artikel is alleen beschikbaar voor abonnees.
De bouwhoek
Spelen in de bouwhoek versterkt de rekenvaardigheden van kinderen, bijvoorbeeld ruimtelijk inzicht. Daarom is het belangrijk dat alle kinderen regelmatig de bouwhoek kiezen. Leerkracht Daniëlle Koch beschrijft in hoe zij in haar groep 1-2 door middel van rollenspel haar bouwhoek aantrekkelijk maakt voor zowel jongens als meisjes. Zij start door zelf in de bouwhoek mee te spelen en samen met de kinderen een plan te bedenken. Door de kinderen te stimuleren om ook daadwerkelijk in of met het bouwwerk te gaan spelen, komt volgens Daniëlle een rollenspel tot leven en zullen er meerdere nieuwe constructiemogelijkheden ontstaan.
Eerdere leestips
In februari 2025 stond meetkunde in groep 1 en 2 centraal en in februari 2024 was het onderwerp rekenontwikkeling in de bouwhoek. Die leestips zijn een mooie aanvulling op de leestips van deze maand. Neem ook hier een kijkje.
Onze adviseurs staan voor je klaar
De artikelen zijn voor jou geselecteerd door de jongekindexperts van Expertis. Zij zijn gespecialiseerd in het jonge kind en alles wat daarbij komt kijken. Onze onderwijsadviseurs adviseren je graag!
Kyra Laarveld
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Jonge kind.
Leergang Taal en het jonge kind
Masterclass Leidinggeven aan de onderbouw
Opleiding Jonge Kind Specialist
Jonge kind – Leestips van de maand
Iedere maand delen we een handig overzicht met leestips over alles wat ertoe doet op het gebied van het jonge kind. Bekijk onze selectie artikelen uit vakbladen, blogs en andere kanalen biedt voor een schat aan kennis en inspiratie voor een stevige, onderbouwde basis voor het jonge kind!
Een vroege leesstart geeft voorsprong
Leestips oktober 2022: Vroeg voorlezen loont! Lees hoe Boekstart, digitale prentenboeken en expliciete instructie in fonemisch bewustzijn bijdragen aan taalontwikkeling en kansengelijkheid.
Observeren en signaleren in groep 1 en 2
Leestips november 2025: Ontdek hoe je kleuters systematisch volgt, opvallende ontwikkelingen herkent en op basis daarvan het onderwijsaanbod tijdig afstemt voor een sterke ontwikkeling en een goede start in groep 3.
Zonder toetsen toch zicht op de ontwikkeling
Leestips november 2022: Zonder toetsen kun je met observaties toch zicht houden op de ontwikkeling van jonge kinderen. Lees hoe observatiesystemen helpen en wat dit vraagt van de leraar.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Jonge kind met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Spelend leren: wetenschappelijke inzichten toepassen in de praktijk
Spelend leren werkt: kinderen leren meer van begeleid spel dan van vrij spel. Met gerichte spelbegeleiding stimuleren leerkrachten actief taal, denken en ontwikkeling – juist voor kleuters met minder bagage.
Whitepaper ‘Zó laat je kleuters leren’
Laat je jonge kinderen vooral spelen óf geef je ze instructie? Om antwoord te kunnen geven op deze vraag, is het nodig om zicht te hebben op wat jonge kinderen nodig hebben om tot leren te komen.
Accreditatie CPION voor opleiding Jonge Kind Specialist
De opleiding Jonge Kind Specialist is door CPION positief beoordeeld en officieel geaccrediteerd op post-hbo-niveau. De opleiding voldoet aan hoge kwaliteitsstandaarden en is nu een erkende SPEN-Registeropleiding.
Meer over het jonge kind
In de vroege kinderjaren wordt het fundament gelegd voor de verdere ontwikkeling. Of het nu gaat om het ontwikkelen van een visie en een beredeneerd aanbod of begeleiding bij het spelend leren, onze adviseurs zijn gespecialiseerd in het jonge kind. Samen werken we aan een beredeneerd aanbod met ruimte voor spel en instructie.
