Meertaligheid in groep 1 en 2 (en 3)
Leestips september 2025: Ontdek hoe je meertalige kleuters ondersteunt bij het leren van Nederlands, met aandacht voor thuistaal, veilige leeromgeving en betekenisvolle interactie.
Nederlands leren en optimaal kansen geven
Veel scholen krijgen te maken met kinderen die thuis een andere taal spreken dan Nederlands. Voor jonge meertalige kinderen zijn meestal nog geen speciale voorzieningen, zoals een taalklas, nieuwkomersklas of schakelklas. Kinderen tot zes jaar stromen meestal in een reguliere groep in (Wierdsma & Vaessen, 2024). Voor leraren kan dat een uitdaging zijn: hoe help je hen om het Nederlands te leren en optimale kansen te geven?
Hoewel veel leraren hier handvatten voor zoeken, is er geen standaardmethode of één techniek om de taalontwikkeling van meertalige kinderen te stimuleren. De taalontwikkeling hangt samen met het karakter van de leeromgeving en met de interacties in de klas. Een krachtige, taakgerichte leeromgeving maakt het verschil: er moet sprake zijn van een veilig en positief klimaat, van betekenisvolle en functionele taken en van ondersteuning door productieve interactie (Kennisrotonde, 2018). De Onderwijsraad adviseert bovendien om de thuistaal actief in te zetten, omdat dit kinderen ondersteunt bij het leren van het Nederlands en hun betrokkenheid bij school vergroot (Onderwijsraad, 2025).
In deze leestips lees je meer over het onderwijs aan meertalige jonge kinderen.
“Dieper graven – verder springen – blijvend resultaat. Samen gaan we voor een stevige basis in de vroege kinderjaren.”
Inzichten over meertaligheid in het primair onderwijs
Voordat we onze leestips over het jonge kind geven, delen we eerst enkele belangrijke, algemene inzichten over meertaligheid in het primair onderwijs.
- Handvatten voor onderwijs aan nieuwkomers
In een interview geeft onze collega Lucca Visser tips hoe je kunt omgaan met de instroom van nieuwkomers op school. Waar moet je als leraar rekening mee houden als deze kinderen in je klas komen? Hoe krijg je zicht op hun ontwikkeling? En hoe stimuleer je deze? Lees het interview - Hoe geef je meertaligheid de ruimte in je school?
Lange tijd was de dominante opvatting om alleen Nederlands aan te bieden op school. In deze podcast houdt Lidy Peters een bijzonder pleidooi: in plaats van alleen maar Nederlands aan te bieden onderbouwt ze dat er juist meer ruimte ontstaat om te leren als leerlingen hun eigen thuistaal mogen gebruiken. Wat betekent dit voor een schoolteam? En wat vraagt het van leerlingen om onderwijs te volgen in een taal die zij niet (volledig) beheersen? Bekijk en beluister de Tjipcast met Lidy Peters. - Verkenning meertaligheid in het onderwijs
Op deze pagina van Onderwijskennis (NRO) vind je een theoretische en praktische verkenning van meertaligheid in het onderwijs, waarbij meertaligheid niet als een belemmering maar als een verrijking en instrument voor cognitieve, sociale en identiteitsontwikkeling wordt gepresenteerd. Je vindt er onder meer inzichten over de voordelen voor leerlingen, mythes die worden ontkracht en concrete werkvormen om meertaligheid effectief in de klas te integreren.
Nieuwkomerskleuters in jouw groep?
Deel 1: een veilige start voor de nieuwkomerskleuter
De overstap van thuis naar school is groot, vooral voor kleuters die nog nooit een peutergroep of -school hebben bezocht. Sommige kinderen vinden het spannend en leuk, andere raken overweldigd. Als een kleuter zich veilig voelt, kan hij of zij zich ontwikkelen. Hoe zorg je er als leraar voor dat de nieuwkomerkleuter zich veilig voelt bij jou in de klas?
Aan de slag met absolute beginners
Pedagogisch medewerkers en leraren hebben regelmatig te maken met peuters en kleuters die nog geen Nederlands spreken. Deze kinderen spreken thuis bijvoorbeeld een andere taal, of kinderen wonen pas net in Nederland. Voor deze ‘absolute beginners’ is het noodzakelijk om zo snel mogelijk de eerste duizend basiswoorden in het Nederlands te leren. Pedagogisch medewerkers en leraren kunnen hen hierbij helpen.
Moedertaal is de beste taal!
Het goed beheersen van de moedertaal is dé basis voor het leren van een nieuwe taal, zoals het Nederlands. Daarnaast is het heel belangrijk dat kinderen voldoende andere taalcontacten van hoge kwaliteit in het Nederlands hebben. In deze blog krijg je verschillende tips hoe je om kunt gaan met meertalige kinderen in je klas en hun ouders.
Weinig taal, toch in gesprek
Om laagtaalvaardige peuters en kleuters optimale kansen te bieden, is het belangrijk om zo veel mogelijk krachtige middelen tegelijk in te zetten. Denk hierbij aan spel, rijke leeromgevingen, meespelen als speelmaatje en het erkennen van de thuistaal. Je sluit hiermee aan bij de interesse van kinderen, je verlaagt de drempel en bevordert actief taalgebruik. In dit artikel lees je meer over de tien gespreksingrediënten.
Wat zijn effectieve manieren om NT2-leerlingen in groep 1-2 een correcte uitspraak van het Nederlands aan te leren?
NT2-leerlingen kunnen bij de start van de basisschool moeite hebben met de uitspraak van Nederlandse klanken. Er lijkt echter geen specifieke of extra instructie of oefening nodig te zijn om de correcte uitspraak van het Nederlands aan te leren. Uitspraakfouten bij jonge kinderen verdwijnen in de loop van de tijd vanzelf, naarmate ze meer zijn blootgesteld aan de Nederlandse taal.
Wat zijn de voor- en nadelen wanneer jonge leerlingen gelijktijdig in twee talen leren lezen en schrijven? Hoe kan dit zo effectief mogelijk plaatsvinden?
Leerlingen in groep 3 kunnen het goed aan om gelijktijdig in twee talen te leren lezen en schrijven. Het kan zelfs sneller gaan dan wanneer ze beide talen na elkaar leren. Dat geldt vooral voor talen die qua klank en alfabet op elkaar lijken.
Tips voor meertaligheid in de Kinderboekenweek
De Kinderboekenweek, die in 2025 plaatsvindt van woensdag 1 tot en met zondag 12 oktober, is bij uitstek een periode om veel voor te lezen. Het thema is dit jaar ‘Vol Avontuur’. Enkele (boeken)tips rondom meertaligheid in de Kinderboekenweek:
- Kennisrotonde (2018, 17 december). Wat is een effectieve methode om bij kinderen die Nederlands als tweede taal spreken (NT2) de taalontwikkeling te stimuleren (woordenschat, zinsbouw, uitspraak)? Kennisrotonde.
- Onderwijsraad. (2025, 4 september). Talige diversiteit benutten. https://www.onderwijsraad.nl/documenten/2025/09/04/talige-diversiteit-benutten
- Wierdsma, I. & Vaessen, K. (2024). Aan de slag met absolute beginners. Sardes. https://sardes.nl/publicatie/aan-de-slag-met-absolute-beginners/
Onze adviseur staat voor je klaar
De artikelen zijn voor jou geselecteerd door de jongekindexperts van Expertis. Zij zijn gespecialiseerd in het jonge kind en alles wat daarbij komt kijken. Onze onderwijsadviseurs adviseren je graag!
Kyra Laarveld
Gallyon Krooder
Onderwijs aan nieuwkomers
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen thema Jonge kind.
Masterclass Leidinggeven aan de onderbouw
Opleiding Jonge Kind Specialist
Leergang Onderwijs aan nieuwkomers/NT2 in het primair onderwijs
Jonge kind – Leestips van de maand
Iedere maand delen we een handig overzicht met leestips over alles wat ertoe doet op het gebied van het jonge kind. Bekijk onze selectie artikelen uit vakbladen, blogs en andere kanalen biedt voor een schat aan kennis en inspiratie voor een stevige, onderbouwde basis voor het jonge kind!
Voor- en vroegschoolse educatie
Leestips januari 2024: Kwalitatieve vve voorkomt onderwijsachterstanden en bevordert taal-, reken- en sociaal-emotionele ontwikkeling. Lees hoe vroeg starten, kwaliteit en ouderbetrokkenheid het verschil maken.
Opbrengstbewust werken
Leestips november 2024: Spel en instructie versterken elkaar in groep 1-2. Lees hoe opbrengstbewust werken helpt om doelgericht te plannen, observeren en aansluiten bij wat jonge kinderen nodig hebben.
Voorlezen aan jonge kinderen
Leestips september 2023: Voorlezen vergroot taalontwikkeling en inclusie. Ontdek hoe boeken gesprekken openen over ‘Bij mij thuis’ en hoe ouders en leraren samen leesplezier stimuleren.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Jonge kind met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Whitepaper ‘Opbrengstbewust werken in groep 1 en 2’
Werken aan goede schoolresultaten begint al in groep 1 en 2. Hoe kom je tot een opbrengstbewust beredeneerd aanbod in de kleutergroepen? Deze whitepaper geeft concrete handvatten.
Observeren van ontwikkelingslijnen: zo doe je dat!
Observeren is geen momentopname, maar een doorlopend proces. Dit artikel laat zien hoe je tijdens spel en activiteiten doelgericht ontwikkelingslijnen volgt. Zonder afvinklijstjes en direct toepasbaar.
Spelend leren: wetenschappelijke inzichten toepassen in de praktijk
Spelend leren werkt: kinderen leren meer van begeleid spel dan van vrij spel. Met gerichte spelbegeleiding stimuleren leerkrachten actief taal, denken en ontwikkeling – juist voor kleuters met minder bagage.
Meer over het jonge kind
In de vroege kinderjaren wordt het fundament gelegd voor de verdere ontwikkeling. Of het nu gaat om het ontwikkelen van een visie en een beredeneerd aanbod of begeleiding bij het spelend leren, onze adviseurs zijn gespecialiseerd in het jonge kind. Samen werken we aan een beredeneerd aanbod met ruimte voor spel en instructie.
