Een sterke taalstart
Leestips september 2026: Praten, luisteren, zingen, voorlezen…de hele dag door zijn kinderen in groep 1 en 2 bezig met taal. Hoe zorg je ervoor dat álle kinderen daarvan profiteren en een stevige taalbasis opbouwen?
Bouwen aan een stevige taalbasis bij het jonge kind
Hoe geef je jonge kinderen een stevige basis voor hun taalontwikkeling? En hoe zorg je ervoor dat álle kinderen volop kansen krijgen om te luisteren, te praten, nieuwe woorden te leren en plezier te beleven aan verhalen en boeken? Juist in de kleuterjaren liggen hier veel kansen. In deze leestips vind je inspiratie om daar in de groep mee aan de slag te gaan.
Onderzoek naar taalinteractie, woordenschat, voorlezen en de vroege ontwikkeling van taal laat zien hoe belangrijk een rijke taalomgeving is (Marulis & Neuman, 2010; Dowdall et al., 2020; Di Liberto et al., 2023). Deze maand lees je onder andere hoe je alle kinderen meer aan het praten krijgt, hoe je taalzwakkere kinderen extra kunt ondersteunen en hoe je met preteaching, voorlezen, zingen en boeken de taalontwikkeling versterkt.
“Dieper graven – verder springen – blijvend resultaat. Samen gaan we voor een stevige basis in de vroege kinderjaren.”
Sterke taal bij kleuters: da’s (af)gesproken!
Interventies gericht op gesproken taal zijn krachtig en uitgebreid onderzocht. Het effect ervan is groot in alle fasen van het onderwijs, maar het sterkst in groep 1 en 2. In dit artikel van Klasse.be lees je hoe je daar als leerkracht concreet aan kunt werken, bijvoorbeeld door rijke interactie en gesprekken uit te lokken, gerichte en open vragen te stellen, de woordenschat uit te breiden en taalsteun te bieden. Ook de kracht van verhalen komt aan bod: door een boek meerdere keren voor te lezen en per keer een ander taaldoel centraal te stellen, benut je de rijkdom van kinderboeken optimaal.
Pedagogisch-didactische aanpakken voor een verdere taalontwikkeling
Wat hebben jonge kinderen nodig om zich goed te ontwikkelen op het gebied van taal? In deze publicatie van de Kennisrotonde lees je welke pedagogisch-didactische aanpakken bijdragen aan een goede basis voor taalontwikkeling. Dat kunnen gesprekken zijn tussen kleuters en volwassenen, zoals de leerkracht, of tussen kleuters onderling. Didactische middelen als praatplaten en digitale prentenboeken kunnen ook positief uitwerken op de taalontwikkeling van kleuters, net als een rijke leercontext van spel en natuur.
Hoe je alle kleuters spreekkansen geeft
Uit onderzoek van Thibaut Duthois (UGent) blijkt dat niet alle jonge kinderen evenveel kansen krijgen om te spreken. Vooral stille, minder taalvaardige en meertalige jonge kinderen worden gemakkelijk over het hoofd gezien. Dit artikel van Klasse.be laat zien waardoor dat komt en hoe je ervoor zorgt dat alle kinderen voldoende aan het woord komen. Met zes concrete tips om mee aan de slag te gaan.
Kwetsbare kinderen een taalboost geven in 5 minuten
Elk moment van de dag biedt kansen om de taalontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren. Toch krijgen juist kinderen die taal extra hard nodig hebben niet altijd evenveel aandacht en spreektijd. In deze blog op EarlyYearsBlog lees je hoe je met slechts vijf minuten reflectie per dag bewuster kunt kijken naar de verdeling van je aandacht. Wie betrek je vaak bij gesprekken en wie misschien minder? Met praktische tips, zoals het turven van je vragen of het bekijken van een video-opname van jezelf, krijg je zicht op je eigen interactiepatronen.
Preteaching kleuters: eerste trap in voorleesroutine
Hoe zorg je ervoor dat alle kinderen goed kunnen aanhaken bij een nieuw voorleesverhaal? In dit artikel van Klasse.be lees je hoe preteaching een waardevolle eerste stap kan zijn in je voorleesroutine. Door vooraf aandacht te besteden aan belangrijke woorden, begrippen en voorkennis, geef je kinderen meer houvast tijdens het voorlezen. Zo kunnen zij het verhaal beter begrijpen en actief deelnemen aan het gesprek rondom het boek.
Waarom zingen met jonge kinderen zo belangrijk is
Zingen en rijmpjes zijn niet alleen leuk, ze spelen ook een belangrijke rol in de taalontwikkeling van jonge kinderen. Onderzoek laat zien dat kinderen taal al vroeg leren herkennen aan de hand van ritme en toon. In deze blog lees je waarom zingen zo waardevol is en waarom je er al vanaf de eerste levensmaanden mee kunt beginnen.
Als praktische aanvulling vind je bij HJK een versje over eikels en kastanjes, waarmee je taal, ritme en plezier eenvoudig samenbrengt in jouw groep.
Geef ieder kind een boek cadeau!
Een eigen boek is meer dan een mooi cadeau. Het kan bijdragen aan taalontwikkeling, leesplezier én gelijke kansen. In deze blog op EarlyYearsBlog, geschreven door Kyra Laarveld, lees je waarom het zo waardevol is als ieder kind toegang heeft tot mooie boeken. Je leest ook hoe je een gezamenlijk boek steeds kunt laten terugkomen in de klas: tijdens het voorlezen, in gesprekken, spel en andere activiteiten. Met praktische tips om boeken een zichtbare plek te geven, interactief voor te lezen en ook ouders erbij te betrekken.
- Di Liberto, G. M., Attaheri, A., Cantisani, G., Reilly, R. B., Ní Choisdealbha, Á., Rocha, S., Brusini, P., & Goswami, U. (2023). Emergence of the cortical encoding of phonetic features in the first year of life. Nature Communications, 14, 7789.
- Dowdall, N., Melendez-Torres, G. J., Murray, L., Gardner, F., Hartford, L., & Cooper, P. J. (2020). Shared picture book reading interventions for child language development: A systematic review and meta-analysis. Child Development, 91(2), e383–e399.
- Marulis, L. M., & Neuman, S. B. (2010). The effects of vocabulary intervention on young children’s word learning: A meta-analysis. Review of Educational Research, 80(3), 300–335.
Ook interessant
In juni 2025 stond het taalonderwijs in groep 1 en 2 centraal, in september 2024 de kracht van voorlezen en in mei 2023 de mondelinge taalontwikkeling bij jonge kinderen. Deze leestips zijn een mooie aanvulling op de leestips van deze maand. Neem ook hier een kijkje!
Taalonderwijs in groep 1 en 2
Leestips juni 2025: Ontdek hoe je taalonderwijs in groep 1 en 2 versterkt – van woordenschat tot taal in spel – met praktische handvatten voor betekenisvol, rijk en interactief taalonderwijs.
De kracht van voorlezen
Leestips september 2024: Voorlezen is essentieel voor taal-, lees- en woordenschatontwikkeling. Lees hoe interactief voorlezen en samenwerking met ouders bijdragen aan rijk taalonderwijs.
Mondelinge taalontwikkeling
Leestips mei 2023: Mondelinge taal is cruciaal voor leren en gelijke kansen. Rijke gesprekken, eerlijke spreekkansen en vroege taalstimulering helpen taalachterstanden bij jonge kinderen te voorkomen.
Onze adviseurs staan voor je klaar
De artikelen zijn voor jou geselecteerd door de jongekindexperts van Expertis. Zij zijn gespecialiseerd in het jonge kind en alles wat daarbij komt kijken. Onze onderwijsadviseurs adviseren je graag!
Kyra Laarveld
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Jonge kind.
Opleiding Jonge Kind Specialist
Masterclass Leidinggeven aan de onderbouw
Congres Basisvaardigheden
Jonge kind – Leestips van de maand
Iedere maand delen we een handig overzicht met leestips over alles wat ertoe doet op het gebied van het jonge kind. Bekijk onze selectie artikelen uit vakbladen, blogs en andere kanalen biedt voor een schat aan kennis en inspiratie voor een stevige, onderbouwde basis voor het jonge kind!
De ontwikkeling van schrijfmotoriek
Leestips april 2023: Schrijven blijft belangrijk! Ontdek hoe grove en fijne motoriek samen de schrijfontwikkeling ondersteunen en hoe je jonge kinderen voorbereid op soepel en effectief leren schrijven.
Motorische ontwikkeling
Leestips april 2026: De leestips van deze maand staan in het teken van beweging. Hoe help je kinderen in groep 1 en 2 hun motorische vaardigheden goed te gebruiken en verder te ontwikkelen?
Kleuters rekenen beter door prentenboeken
Leestips december 2022: Voorlezen van prentenboeken stimuleert niet alleen taal, maar ook rekenen. Ontdek hoe wiskundige vragen en gerichte focus kleuters helpen beter te leren rekenen.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Jonge kind met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Spel op de kaart
De kwaliteitskaart ‘Spel op de kaart!’ laat in één oogopslag zien wat belangrijk is bij spel en ondersteunt teams bij het voeren van gesprek, ontwikkelen van visie en bepalen van spelkwaliteit.
Van toets naar observatie systeem
Tinka Hofmeijer en Cathy van Tuijl bespreken de overgang van toetsen naar observatiesystemen en wat dit vraagt van leerkrachten bij het volgen van jonge kinderen.
Interventies voor beginnende geletterdheid in groep 1 en 2
In deze blog beschrijft Kyra hoe je in groep 1 en 2 met vroege signalering en gerichte interventies beginnende geletterdheid versterkt, zodat meer leerlingen goed voorbereid starten met leren lezen in groep 3.
Meer over het jonge kind
In de vroege kinderjaren wordt het fundament gelegd voor de verdere ontwikkeling. Of het nu gaat om het ontwikkelen van een visie en een beredeneerd aanbod of begeleiding bij het spelend leren, onze adviseurs zijn gespecialiseerd in het jonge kind. Samen werken we aan een beredeneerd aanbod met ruimte voor spel en instructie.
