Leiderschap als hefboom voor onderwijskwaliteit
Doelgericht versterken van leiderschap vergroot de kans dat onderwijskundige trajecten daadwerkelijk landen en geborgd worden. Expertis kan schoolleiders expliciete en structurele begeleiding bieden.
Leiderschap versterken als hefboom voor onderwijskwaliteit
Binnen Expertis begeleiden we scholen intensief bij schoolbrede onderwijskundige trajecten. Uit onderzoek en praktijk weten we dat duurzame verbetering van onderwijskwaliteit niet zonder krachtig leiderschap kan. Schoolleiders spelen een sleutelrol in het initiëren, verdiepen, monitoren en borgen van veranderingen.
Tegelijkertijd is de praktijk dat schoolleiders in veel trajecten wel eindverantwoordelijk zijn, maar niet altijd expliciet begeleiding krijgen in hun eigen rol binnen die verandering. Daar is nog winst te behalen. Door leiderschap doelgericht te versterken, is de kans groter dat onderwijskundige trajecten daadwerkelijk landen in de dagelijkse praktijk en geborgd worden.
Daarom doen we het voorstel om schoolleiders expliciet en structureel te begeleiden. Niet als losse toevoeging, maar als bewuste kwaliteitsimpuls. Hieronder staan vier vormen van begeleiding uitgewerkt. In alle gevallen starten we met een (online) intake.
Praktische informatie
Wat is het: expliciete en structurele professionele begeleiding van schoolleiders – individueel en in teamverband – voor het versterken van leiderschap.
Voor wie is het interessant: schoolleiders, teamleiders.
Welk type onderwijs: primair onderwijs, voortgezet onderwijs.
Wat levert het op: door het doelgericht versterken van het leiderschap vergroot je de kans dat onderwijskundige trajecten daadwerkelijk landen in de dagelijkse praktijk en geborgd worden.
Mogelijke begeleidingsvormen
Deze vorm staat los van een lopend traject en richt zich volledig op de schoolleider zelf. Het doel is het leiderschap versterken door middel van scherpe reflectie op en analyse van het eigen handelen. De schoolleider onderzoekt samen met een expert:
- Hoe geef ik leiding aan verandering?
- Welke patronen zijn zichtbaar in het eigen gedrag?
- Hoe werken keuzes, communicatie en positionering door in het team?
- Waar is versterking nodig om richting te geven, rust te brengen en verwachtingen te verduidelijken?
Deze gesprekken bieden ruimte voor vertraging en verdieping. De schoolleider kijkt als het ware in een professionele spiegel. Niet beoordelend, wel scherp. Dit traject is geschikt voor schoolleiders die bewust willen investeren in hun eigen leiderschap.
Expertis biedt opleidingen aan die gekoppeld zijn aan Ascenda (voorheen schoolleidersregister PO). Deze opleidingen bieden veel kennis, modellen en theoretische verdieping. Maar niet altijd is kennis alléén voldoende om daadwerkelijk anders te handelen.
Aanvullende individuele gesprekken bieden hier meerwaarde. Ze ondersteunen bij het vertalen van theorie naar de eigen schoolcontext, het reflecteren op de eigen leiderschapspraktijk, het toepassen van nieuwe inzichten in concrete situaties en het borgen van het geleerde in het dagelijks handelen.
Deze begeleiding sluit aan bij de opleiding, maar gaat een stap verder. Van weten naar doen. Zo wordt professionele ontwikkeling niet alleen een leerervaring, maar ook zichtbaar in de schoolpraktijk.
Bij schoolbrede trajecten zoals effectief leesonderwijs, Close Reading, onderwijs aan het jonge kind of didactische vernieuwingen ligt de focus vaak op inhoud en teamontwikkeling. Tegelijkertijd staat de schoolleider voor complexe vragen. Hoe geef ik richting zonder te sturen op details? Wanneer ben ik zichtbaar en wanneer juist faciliterend? Hoe bewaak ik focus en samenhang? Hoe ga ik om met weerstand, tempo en verschillen in het team?
Door parallel aan het traject een aantal verdiepende gesprekken te voeren, kan de schoolleider deze vragen onderzoeken in directe samenhang met de lopende verandering. De begeleiding helpt om het eigen leiderschap af te stemmen op de fase van het traject, consistentie te bewaren in communicatie en besluitvorming en de verandering duurzaam te borgen in de organisatie.
Deze vorm versterkt niet alleen de schoolleider, maar vergroot ook de impact van het onderwijskundige traject zelf.
In veel scholen is onderwijskwaliteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de schoolleider, maar van het hele managementteam. De dynamiek binnen het MT heeft directe invloed op de koers van de school. Rollen, verantwoordelijkheden, besluitvorming, onderlinge afstemming en omgangsvormen bepalen in hoge mate hoe veranderingen landen.
Door het MT gezamenlijk te begeleiden, ontstaat meer eenduidigheid en kracht in leiderschap. Dit is vooral waardevol in scholen waar groei, verandering of complexiteit vraagt om stevig en gezamenlijk sturen.
Deze vorm van begeleiding richt zich op de samenwerking binnen het MT, rolverdeling en eigenaarschap, onderlinge communicatie en besluitvorming en de verbinding tussen schoolleider, MT en de kwaliteitscoördinator.
Tot slot
Met dit coachingsaanbod positioneert Expertis leiderschap expliciet als sleutel tot onderwijskwaliteit. Niet als losstaand thema, maar als integraal onderdeel van schoolontwikkeling. Door schoolleiders individueel en in teamverband professioneel te begeleiden, vergroten we de kans op duurzame verandering en blijvende impact in scholen.
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Bestuurlijk handelen en leiderschap.
Opleiding EDI voor instromers
Opleiding Kwaliteitscoördinator in het primair onderwijs
Opleiding EDI-coach in het primair onderwijs
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseurs.
Simone Kessels
Wouter Siebers
Publicaties in onderwijstijdschriften
Adviseurs van Expertis publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingen in het onderwijs.
Kwaliteitszorg nog niet altijd op orde
Veel scholen worstelen met kwaliteitszorg. In dit BSM-artikel deelt Michel Freriks inzichten van organisaties die het wél op orde hebben en hoe je systematisch kunt evalueren en verbeteren.
Werken aan een sterk, uniform pedagogisch klimaat
Basisschool De Gondelier bouwt met duidelijke regels, routines en rust aan een sterk pedagogisch klimaat. Zo ontstaat weer ruimte om volledig te focussen op leerlingontwikkeling.
Het professionaliseren van leraren
Gert Gelderblom onderzoekt hoe gerichte professionalisering van leraren leidt tot beter leren van leerlingen en welke rol de schoolleider speelt in dit leerproces.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Bestuurlijk handelen en leiderschap met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Invloed van lerende leraren op het leren van leerlingen
Gert Gelderblom onderzoekt hoe de juiste schoolcondities leraren in staat stellen om écht verschil te maken: leren dat zichtbaar bijdraagt aan groei en succes van leerlingen.
GRRIM
In deze kennisclip leggen we uit hoe het GRRIM-model leraren helpt om leerlingen stap voor stap verantwoordelijkheid te geven in het leerproces voor duurzaam leren.
Evidence informed werken
Michel Freriks legt uit wat evidence informed werken is, wat het oplevert voor scholen en hoe schoolleiders en teams dit effectief kunnen toepassen in de praktijk.
Meer over Bestuurlijk handelen en leiderschap
Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen de thema’s Professionele schoolcultuur en Bestuurlijk handelen en leiderschap.
Ascenda herregistratie
Herregistreer je als schoolleider
Herregistreer je in Ascenda (voorheen Schoolleidersregister PO) én versterk de onderwijskwaliteit met ons brede aanbod aan gecertificeerde opleidingen en trainingen!
