Bestuurlijk handelen en leiderschapDidactisch handelenKwaliteitszorg en schoolontwikkelingPedagogisch handelenPrimair & voortgezet onderwijsDienst

Leiderschap als hefboom voor onderwijskwaliteit

Doelgericht versterken van leiderschap vergroot de kans dat onderwijskundige trajecten daadwerkelijk landen en geborgd worden. Expertis kan schoolleiders expliciete en structurele begeleiding bieden.

3 bestuurders zijn aan het overleggen aan tafel

Leiderschap versterken als hefboom voor onderwijskwaliteit

Binnen Expertis begeleiden we scholen intensief bij schoolbrede onderwijskundige trajecten. Uit onderzoek en praktijk weten we dat duurzame verbetering van onderwijskwaliteit niet zonder krachtig leiderschap kan. Schoolleiders spelen een sleutelrol in het initiëren, verdiepen, monitoren en borgen van veranderingen.

Tegelijkertijd is de praktijk dat schoolleiders in veel trajecten wel eindverantwoordelijk zijn, maar niet altijd expliciet begeleiding krijgen in hun eigen rol binnen die verandering. Daar is nog winst te behalen. Door leiderschap doelgericht te versterken, is de kans groter dat onderwijskundige trajecten daadwerkelijk landen in de dagelijkse praktijk en geborgd worden.

Daarom doen we het voorstel om schoolleiders expliciet en structureel te begeleiden. Niet als losse toevoeging, maar als bewuste kwaliteitsimpuls. Hieronder staan vier vormen van begeleiding uitgewerkt. In alle gevallen starten we met een (online) intake.

Mogelijke begeleidingsvormen

1. Individuele leiderschapsontwikkeling: een professionele spiegel

Deze vorm staat los van een lopend traject en richt zich volledig op de schoolleider zelf. Het doel is het leiderschap versterken door middel van scherpe reflectie op en analyse van het eigen handelen. De schoolleider onderzoekt samen met een expert:

  • Hoe geef ik leiding aan verandering?
  • Welke patronen zijn zichtbaar zijn in het eigen gedrag?
  • Hoe werken keuzes, communicatie en positionering door in het team?
  • Waar is versterking nodig om richting te geven, rust te brengen en verwachtingen te verduidelijken?

Deze gesprekken bieden ruimte voor vertraging en verdieping. De schoolleider kijkt als het ware in een professionele spiegel. Niet beoordelend, wel scherp. Dit traject is geschikt voor schoolleiders die bewust willen investeren in hun eigen leiderschap.

2. Verdieping bij schoolleidersopleidingen en het schoolleidersregister

Expertis biedt opleidingen aan die gekoppeld zijn aan het schoolleidersregister. Deze opleidingen bieden veel kennis, modellen en theoretische verdieping. Maar niet altijd is kennis alléén voldoende om daadwerkelijk anders te handelen.

Aanvullende individuele gesprekken bieden hier meerwaarde. Ze ondersteunen bij het vertalen van theorie naar de eigen schoolcontext, het reflecteren op de eigen leiderschapspraktijk, het toepassen van nieuwe inzichten in concrete situaties en het borgen van het geleerde in het dagelijks handelen.

Deze begeleiding sluit aan bij de opleiding, maar gaat een stap verder. Van weten naar doen. Zo wordt professionele ontwikkeling niet alleen een leerervaring, maar ook zichtbaar in de schoolpraktijk.

3. Leiderschap versterken parallel aan een onderwijskundig traject

Bij schoolbrede trajecten zoals effectief leesonderwijs, Close Reading, onderwijs aan het jonge kind of didactische vernieuwingen ligt de focus vaak op inhoud en teamontwikkeling. Tegelijkertijd staat de schoolleider voor complexe vragen. Hoe geef ik richting zonder te sturen op details? Wanneer ben ik zichtbaar en wanneer juist faciliterend? Hoe bewaak ik focus en samenhang? Hoe ga ik om met weerstand, tempo en verschillen in het team?

Door parallel aan het traject een aantal verdiepende gesprekken te voeren, kan de schoolleider deze vragen onderzoeken in directe samenhang met de lopende verandering. De begeleiding helpt om het eigen leiderschap af te stemmen op de fase van het traject, consistentie te bewaren in communicatie en besluitvorming en de verandering duurzaam te borgen in de organisatie.

Deze vorm versterkt niet alleen de schoolleider, maar vergroot ook de impact van het onderwijskundige traject zelf.

4. Leiderschap en samenwerking binnen het managementteam

In veel scholen is onderwijskwaliteit niet alleen een verantwoordelijkheid van de schoolleider, maar van het hele managementteam. De dynamiek binnen het MT heeft directe invloed op de koers van de school. Rollen, verantwoordelijkheden, besluitvorming, onderlinge afstemming en omgangsvormen bepalen in hoge mate hoe veranderingen landen.

Door het MT gezamenlijk te begeleiden, ontstaat meer eenduidigheid en kracht in leiderschap. Dit is vooral waardevol in scholen waar groei, verandering of complexiteit vraagt om stevig en gezamenlijk sturen.

Deze vorm van begeleiding richt zich op de samenwerking binnen het MT, rolverdeling en eigenaarschap, onderlinge communicatie en besluitvorming en de verbinding tussen schoolleider, MT en de kwaliteitscoördinator.

Tot slot

Met dit coachingsaanbod positioneert Expertis leiderschap expliciet als sleutel tot onderwijskwaliteit. Niet als losstaand thema, maar als integraal onderdeel van schoolontwikkeling. Door schoolleiders individueel en in teamverband professioneel te begeleiden, vergroten we de kans op duurzame verandering en blijvende impact in scholen.

Onze adviseurs staan voor je klaar

Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseurs.

Academie

Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Bestuurlijk handelen en leiderschap.

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Opleiding EDI voor instromers

Volgende editie:
Afsluitende online bijeenkomst begin 2026
11 maart 2026
Dit aanbod vindt plaats op meerdere locaties en data. Klik hieronder voor meer informatie.
Bestuurlijk handelen en leiderschapProfessionele schoolcultuurPrimair & voortgezet onderwijs

Masterclass Professionele Schoolcultuur

Volgende editie:
Heino (bij Zwolle)
12 maart 2026
Dit aanbod vindt plaats op meerdere locaties en data. Klik hieronder voor meer informatie.

Publicaties in onderwijstijdschriften

Adviseurs van Expertis publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingen in het onderwijs.

Pedagogisch handelenPrimair onderwijs

Curatieve gedragsaanpak

Wouter Siebers en Carolien Verheyden delen een oplossingsgericht stappenplan om probleemgedrag aan te pakken, met leerling, ouders en leerkracht als actieve partners.

Bestuurlijk handelen en leiderschapKwaliteitszorg en schoolontwikkelingPrimair onderwijs

Kwaliteitszorg nog niet altijd op orde

Veel scholen worstelen met kwaliteitszorg. In dit BSM-artikel deelt Michel Freriks inzichten van organisaties die het wél op orde hebben en hoe je systematisch kunt evalueren en verbeteren.

Bestuurlijk handelen en leiderschapKwaliteitszorg en schoolontwikkelingPrimair & voortgezet onderwijs

Het professionaliseren van leraren

Gert Gelderblom onderzoekt hoe gerichte professionalisering van leraren leidt tot beter leren van leerlingen en welke rol de schoolleider speelt in dit leerproces.

Meer kennis over dit thema

Verrijk je kennis over Bestuurlijk handelen en leiderschap met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!

Team van professionals luistert naar een presentatie bij een flip-over tijdens een zakelijke meeting
Didactisch handelenPrimair & voortgezet onderwijs

Nieuw: Opleiding EDI-coach

Expertis start dit najaar met de opleiding EDI-coach. In zes bijeenkomsten leren onderwijsprofessionals hoe zij EDI duurzaam borgen in hun school en het team blijvend versterken.

Een vrouw staat buiten in een groene omgeving met bomen en gras. De persoon draagt een licht shirt en een donker jasje, een bril en een horloge, en houdt een notitieboek of map vast. Op de achtergrond zijn paden en bomen zichtbaar.

Meer over Bestuurlijk handelen en leiderschap

Goed onderwijs vraagt om goed bestuur. Onze adviseurs hebben een wetenschappelijke achtergrond én ze kennen alle lagen van het onderwijs van binnenuit.

Herregistratie Schoolleidersregister

Herregistreer je als schoolleider

Herregistreer je als schoolleider in het Schoolleidersregister PO én versterk de onderwijskwaliteit met ons brede aanbod aan gecertificeerde opleidingen en trainingen!

Vrouwelijke professional staat glimlachend met gekruiste armen voor een groep collega’s die met elkaar overleggen in een moderne vergaderruimte.