Cognitief sterke leerlingen
Leraren willen goed onderwijs voor ál hun leerlingen, ook de cognitief sterke. Wat hebben cognitief sterke leerlingen nodig om zich verder te ontwikkelen?
Wat hebben cognitief sterke leerlingen nodig?
Leraren willen goed onderwijs voor ál hun leerlingen, ook de cognitief sterke. Maar het is soms een uitdaging om goed in te spelen op hun onderwijsbehoeften. Wat hebben cognitief sterke leerlingen nodig om zich verder te ontwikkelen? Hoe speel je daar goed op in? En wat spreek je schoolbreed hierover af?
Cognitief sterke leerlingen zijn leerlingen met kenmerken van begaafdheid, zoals een snel denkvermogen en complex kunnen denken (Bakx, Van Gerven & Weterings-Helmons, 2021). Net als leerlingen die extra tijd nodig hebben om zich de lesstof eigen te maken, hebben ook cognitief sterke leerlingen begeleiding nodig om nieuwe kennis op te doen en nieuwe vaardigheden te ontwikkelen.
Onder andere deze factoren zijn daarbij van belang:
- Leraren hebben kennis nodig over wat cognitief sterke leerlingen nodig hebben om zich verder te ontwikkelen.
- Leraren dienen een goed beeld te hebben van iedere individuele cognitief sterke leerling.
- Het onderwijsaanbod moet passend én realistisch zijn, dat wil zeggen: het aanbod sluit aan bij de leerling(en) en is daadwerkelijk uitvoerbaar in de klas.
- Binnen de kwaliteitszorg van de school is er aandacht voor cognitief sterke leerlingen en ondersteunt de leraar voor mogelijkheden in de klas.
Praktische informatie
Wat is het: advies op maat voor scholen over de begeleiding van cognitief sterke leerlingen.
Voor wie is het interessant: intern begeleiders, kwaliteitscoördinatoren, leraren en directie.
Welk type onderwijs: primair en voortgezet onderwijs.
Wat levert het op: na een begeleidingstraject door een onderwijsadviseur van Expertis ben je als leraar in staat je onderwijs goed af te stemmen op de specifieke onderwijsbehoeften van cognitief sterke leerlingen. Daarnaast heb je meer inzicht in welke begeleiding passend kan zijn voor de leerling in een reguliere klas.
Hoogbegaafdheid
Wanneer men spreekt over cognitief sterke leerlingen, komt regelmatig de term ‘hoogbegaafdheid’ voorbij. In plaats van over hoogbegaafde leerlingen, spreken we liever over cognitief sterke leerlingen. Daarmee houden we een bredere range aan leerlingen in het vizier én zijn we terughoudend in het labelen van leerlingen. Hoogbegaafde leerlingen hebben uitzonderlijk hoge cognitieve capaciteiten (meestal met een IQ van 130 of hoger) en vertonen vaak diepgaand en creatief leren, en hebben vaak een enorme interesse in (bepaalde) onderwerpen. Cognitief sterke leerlingen presteren boven het gemiddelde, maar hun onderwijsbehoefte is meer gericht op efficiëntie en pragmatisme. In onze dienstverlening binnen ‘cognitief sterke leerlingen’ is er volop aandacht voor beide groepen.
Aan de slag
Wil je weten wat de nieuwste inzichten zijn in differentiatie aan cognitief sterke leerlingen? Meer leren over differentiëren in de reguliere lessen? We gaan graag met je in overleg over hoe we de school of het schoolbestuur op maat kunnen ondersteunen; passend bij de eigen situatie van jullie leerlingen.
Differentiëren: omgaan met verschillen
In een klas met leerlingen zijn verschillen tussen leerlingen merkbaar (kennisrotonde, 2019). Van verschillen in tijd of ondersteuning die een leerling nodig heeft om de nieuwe kennis te begrijpen tot aan de leerling die meer uitdaging kan gebruiken. Lees hier meer over ons aanbod rondom differentiëren.
- Bakx, A., Van Gerven, E., & Weterings-Helmons, A. (2021). Hoe dan?! Pakkend onderwijs voor begaafde leerlingen. Pica.
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Didactisch handelen.
Opleiding EDI voor instromers
Opleiding EDI-coach in het primair onderwijs
Lerend netwerk: Effectief lesgeven in groep 7 en 8
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Sherrill Woldberg
Kyra Laarveld
Maaike Korte
Rogier Stappers
Publicaties in onderwijstijdschriften
Adviseurs van Expertis publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingen in het onderwijs.
Discussie over Directe Instructie
Symen van der Zee en Rogier Stappers geven een genuanceerde kijk op directe instructie en bieden schoolleiders handvatten om didactische keuzes doordacht toe te passen.
Het succes van EDI verklaard
Ina Cijvat en Tony van Dalen bespreken waarom het EDI-lesmodel zo succesvol is en lichten de belangrijkste kenmerken van effectieve instructie uit het boek EDI 2.0 toe.
Van invuldidactiek naar leerzame lessen
Passief verwerken is niet genoeg: generatief leren (actief bewerken, verbinden en verwoorden) zorgt voor dieper begrip en beter onthouden. Lees hoe je dit bereikt in je lessen.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Didactisch handelen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Carol Ann Tomlinson deelt haar kennis over differentiatie
Carol Ann Tomlinson benadrukt dat effectieve differentiatie begint bij vertrouwen, formatief handelen en kennis van het curriculum om elk kind passend onderwijs te bieden.
Versnellen van (hoog)begaafde leerlingen: de oplossing voor alles?
Versnellen kan (hoog)begaafde leerlingen helpen, maar is geen quick fix. Het vraagt zorgvuldige afwegingen, maatwerk en samenwerking om te bepalen of overslaan van een groep écht passend is.
Werkgeheugen – cognitieve psychologie
Michel Freriks legt uit hoe het werkgeheugen werkt, waarom leren per leerling verschilt en hoe je het werkgeheugen effectief kunt ondersteunen in de klas.
Meer over Didactisch handelen
Vanuit de wetenschap weten we: het versterken van de vaardigheden van de leraar verbetert de kwaliteit van het onderwijs en daarmee de leerresultaten van leerlingen. Expertis werkt aan de basis die iedere leraar nodig heeft. Van Expliciete Directe Instructie tot aan differentiatie en formatief handelen.
Verdiepen in Expliciete Directe Instructie (EDI)?
Expliciete Directe Instructie is een onderbouwd, effectief lesmodel dat hoge leerresultaten oplevert. Benieuwd naar de artikelen, kennisclips, whitepapers en minigidsen over EDI? Bekijk onze lees- en kijktips, laat je inspireren door andere scholen én ontdek hoe je EDI kunt toepassen in jouw onderwijs!
