Close Reading (vo)
De leesvaardigheid van Nederlandse 15-jarigen vermindert in vergelijking met andere landen. Een zorgelijke ontwikkeling die we graag helpen keren!
Verdiepende manier van begrijpend lezen
De leesvaardigheid van Nederlandse 15-jarigen vermindert in vergelijking met andere landen. Leerlingen hebben vooral moeite met het begrijpen van teksten, verbanden leggen in een tekst en met het reflecteren op de tekst (Pisa 2018). Een zorgelijke ontwikkeling die we graag helpen keren!
Leerlingen hebben dus meer begeleiding nodig bij het lezen en aanpakken van teksten, niet alleen bij Nederlands maar ook bij andere vakken. Close Reading is een verdiepende manier van lezen waarbij de inhoud van een complexe tekst centraal staat. De leerlingen leren op een actieve manier hoe ze een tekst kunnen aanpakken. Herlezen, aantekeningen maken, samenvatten, monitoren, samenwerken, redeneren, discussiëren, en reflecteren zijn de belangrijke vaardigheden waar het hier om draait.
Praktische informatie
Wat is het: verschillende begeleidingstrajecten en een complete leergang voor docenten om kennis te maken met Close Reading.
Voor wie is het interessant: docenten voortgezet onderwijs die teksten gebruiken in hun les.
Welk type onderwijs: voortgezet onderwijs.
Wat levert het op: een aanpak waarmee leraren kunnen werken aan het verbeteren van de leesvaardigheid van de leerlingen. De leesresultaten verbeteren, leerlingen worden actieve lezers en beleven meer plezier aan de lessen.
Wat is Close Reading?
Bij Close Reading werkt de docent met een aansprekende tekst die de leerlingen verschillende keren lezen met steeds een ander doel voor ogen. Deze doelen kunnen inhoudelijk zijn, gericht op het vak dat gedoceerd wordt. De docent stelt vragen over de tekst die leerlingen stimuleren om dieper in een tekst te duiken. De docent kan ook voordoen hoe de informatie uit de tekst gehaald wordt. In de les is ruimte voor de leerlingen om veel met elkaar te praten, te discussiëren en te schrijven over de tekst. Door de inhoud van een tekst op deze wijze centraal te stellen, werk je behalve aan de leesvaardigheid van leerlingen, ook aan het vergroten van kennis.
Luistertips!
Luister naar de podcast over Close Reading in het voortgezet onderwijs door Manon Biemans, in samenwerking met Noordhoff.
Of naar de podcast van researchED Nederland waarin Manon Biemans onder andere geïnterviewd wordt over de vraag: hoe kun je met Close Reading in zaakvakken aan de slag gaan en wat brengt dat je leerlingen en jezelf?
Close Reading invoeren op school
Om te werken met Close Reading in jouw school, is het belangrijk dat je samen met jouw collega’s de aanpak leert kennen. Expertis begeleidt scholen bij het invoeren van Close Reading.
Een invoeringstraject bestaat uit:
- Drie of vier studiemomenten per jaar.
- Lesbezoeken met feedbackgesprekken.
- Overleggen met de stuurgroep om aan te sluiten op de werkwijze van de school, voor de aansturing op schoolniveau en de borging van het traject.
Tijdens de studiemomenten vindt kennisoverdracht plaats en krijgen docenten concrete lesvoorbeelden. Er is ruimte om samen lessen voor te bereiden, zodat docenten het geleerde direct kunnen toepassen in hun lessen. Het traject sluit zoveel mogelijk aan bij de thema’s en methodes van de school. Met de school wordt overlegd welke secties deelnemen aan het traject. We raden aan om dit breder te trekken dan alleen de sectie Nederlands.
Wil je eerst kennismaken met Close Reading en niet gelijk een traject starten? Kies dan voor een kennismakingsbijeenkomst. We gaan in op de achtergronden van Close Reading, docenten ervaren zelf hoe een lessenserie Close Reading in zijn werk gaat en krijgen ruimte om met elkaar te bespreken hoe Close Reading past binnen de eigen school.
Meer lezen over Close Reading in het voortgezet onderwijs
- ‘Close Reading in het voortgezet onderwijs’
Een artikel door Marieke van Logchem, Liz Bunte, Dortie Mijs en Sylvie Engels (uit: Remediaal, 2021-4). - ‘Close Reading’ onder de loep – Beter tekstbegrip door intensief lezen
een artikel van Dortie Mijs en Kees Vernooy (uit: Remedial Teaching nummer 5 2016) - ‘Close Reading als uitkomst voor dieper tekstbegrip in het voortgezet onderwijs‘. Een artikel door Manon Biemans, Liz Bunte en Marieke van Logchem.
Close Reading in het voortgezet onderwijs
De weg naar dieper tekstbegrip
Gratis minigids
‘Hoe ondersteun ik mijn leerlingen bij het ontwikkelen van goed tekstbegrip? Hoe houd ik mijn leerlingen daarbij betrokken én gemotiveerd?’ De aanpak Close Reading biedt docenten van alle vakgebieden handvatten om leerlingen te leren hoe zij kunnen omgaan met complexe teksten en verschillende tekstsoorten. Download hier de gratis minigids, en leer hoe je Close Reading kunt inzetten in jouw lessen!
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Manon Biemans
Liz Bunte
Meer over ons boek
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Taal/lezen.
Lerend netwerk: Technisch lezen en spellen in groep 3
Leergang Close Reading
Leergang Close Reading Expert
Publicaties in onderwijstijdschriften
Adviseurs van Expertis publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingen in het onderwijs.
In principe kan elk kind leren lezen
Veel kinderen lezen onvoldoende, maar volgens Kees Vernooy kan elk kind leren lezen met de juiste ondersteuning. Hij benadrukt het belang van effectieve leraren, goede leesmethoden én wetenschappelijke inzichten.
Close Reading: praktische tips om je leesonderwijs te verdiepen
Close Reading helpt leerlingen verbanden leggen en kritisch denken. Karin Versloot geeft in deze whitepaper praktische tips om je leesonderwijs te verdiepen.
Begrijpend lezen en het omgaan met verschillen
Begrijpend lezen is cruciaal voor schoolsucces en wordt gezien als dé vaardigheid van de 21ste eeuw. Toch heeft 30% van de basisschoolleerlingen moeite met deze complexe vaardigheid.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Taal/lezen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Close Reading – inkijkje in de praktijk bij de J.C. van der Walschool
Een praktijkverhaal over hoe de J.C. van der Walschool in Maarsen Close Reading succesvol inzet en toepast in de lessen.
Close Reading in het primair onderwijs
Onderwijsadviseur Karin Versloot laat zien hoe de Close Reading-aanpak leerlingen helpt om dieper tekstbegrip te ontwikkelen en begrijpend lezen boeiend en effectief te maken.
De Woordenschat
Boek van de maand april 2025: In ‘De Woordenschat’ ontdekt Oskar de kracht van woorden. Deze Close Reading-lessenserie voor de onderbouw vergroot taalplezier én mondelinge taalvaardigheid.
Meer over Taal/lezen
Vanuit de wetenschap weten we wat ertoe doet bij het vormen van goed taal- en leesbeleid. Van technisch lezen tot Close Reading en van het vormgeven van goed taal- en leesbeleid tot geïntegreerd taal-/leesonderwijs.
Boek van de maand
Close Reading
Bekijk hier alle edities van het ‘Boek van de maand’: een verzameling Close Reading lessenseries én boekentips!
