Close Reading (po)
Samen met Expertis het begrijpend leesonderwijs versterken met Close Reading? Close Reading is een verdiepende manier van begrijpend lezen waarbij de inhoud van een complexe tekst centraal staat.
Een aanpak voor dieper tekstbegrip
Close Reading is een vorm van grondig en herhaald lezen waarbij leerlingen met behulp van de leraar stapsgewijs tot dieper tekstbegrip komen. De inhoud van rijke en complexe teksten staat daarbij centraal. Leerlingen gaan op een actieve manier aan de slag met deze teksten en versterken zo hun tekstbegrip en doen tegelijkertijd kennis van de wereld op.
Op dit moment is in ons land een serieuze leescrisis gaande. Maar liefst 39% van de 15-jarigen is op weg naar laaggeletterdheid. We hebben in Nederland lange tijd ingezet op begrijpend lezen als apart vak en het aanleren van de losse leesstrategieën. Inmiddels weten we heel goed dat dit niet effectief is en dat je tekstbegrip veel meer vanuit de inhoud van rijke thema’s en teksten moet aanbieden om leerlingen echt tot begrip te laten komen. Kennis van de wereld speelt hierbij een zeer belangrijke rol.
Ook de nieuwe kerndoelen Nederlands laten zien dat we de taaldomeinen in samenhang en vanuit een betekenisvolle context moeten aanbieden. Maar hoe pak je dit aan? Close Reading is een aanpak die leraren praktische kaders en handvatten biedt om kennisrijk en thematisch onderwijs vorm te geven vanuit rijke, complexe teksten.
Praktische informatie
Wat is het: verschillende begeleidingstrajecten op maat voor scholen en een complete leergang voor leraren om kennis te maken met Close Reading of om juist de Close Reading expert te worden binnen de school.
Voor wie is het interessant: leraren, intern begeleiders/kwaliteitscoördinatoren, directie, taal- leescoördinatoren.
Welk type onderwijs: primair onderwijs (of bekijk het aanbod voor het voortgezet onderwijs).
Wat levert het op: de leesresultaten verbeteren, leerlingen doen meer kennis op over de wereld en leerlingen worden actieve en gemotiveerde lezers. Daarbij past deze aanpak goed bij samenhangend taalonderwijs volgens de nieuwe kerndoelen.
Wat is Close Reading?
Close Reading is een onmisbaar onderdeel van een rijk en samenhangend taalaanbod. Bij Close Reading werkt de leraar vanuit een authentieke tekst (bijv. jeugdliteratuur). Leerlingen lezen deze tekst of het prentenboek meerdere keren, verdeeld over verschillende lessen, met elke keer een ander leesdoel. Dit herhaald lezen is essentieel om te komen tot diep begrip. De leraar stelt tekstgerichte vragen die leerlingen stimuleren om dieper in een tekst of prentenboek te duiken en in de les is ruimte voor de leerlingen om veel met elkaar te praten, te discussiëren en te schrijven of (aan)tekeningen te maken rondom de tekst. De variatie in teksten en werkvormen maakt tekstbegrip functioneel, samenhangend én motiverend..
Close Reading is toepasbaar in alle groepen van het primair onderwijs (en het voortgezet onderwijs). De leraar werkt daarbij vanuit authentieke teksten en/of prentenboeken die aansluiten bij een kennisrijk thema. Leerlingen worden tijdens verschillende sessies stapsgewijs steeds verder meegenomen in een complexe en rijke tekst, waardoor ze met behulp van de leraar langzaam tot dieper begrip komen. De leraar stelt inhoudelijke leesdoelen, modelt aanpakgedrag, stelt vragen en stimuleert onderlinge interactie over de inhoud van de tekst. Leerlingen lezen, herlezen, schrijven en voeren gesprekken met elkaar.
Begeleiding op schoolniveau
Close Reading steunt op goed ontworpen lessenseries en effectieve didactiek. Daarom is het van belang dat leraren voldoende achtergrondkennis hebben en deze kennis vervolgens kunnen vertalen naar hun eigen lespraktijk. Expertis begeleidt scholen bij het implementeren en borgen van Close Reading.
Een invoeringstraject stemmen we altijd op maat af en bestaat bijvoorbeeld uit:
- 3 of 4 studiemomenten per jaar;
- klassenbezoeken met feedbackgesprekken;
- overlegmomenten met de stuurgroep om aan te sluiten bij de werkwijze van de school, voor de aansturing op schoolniveau en de borging van het traject.
Tijdens de studiemomenten vindt kennisoverdracht plaats en krijgen leraren concrete lesvoorbeelden. Er is ruimte om samen lessen voor te bereiden, zodat leraren het geleerde direct kunnen toepassen in hun klas. Het traject sluit zoveel mogelijk aan bij de thema’s en methodes van de school.
Wanneer de school dit wenst, kunnen we in een tweede jaar verdieping aanbrengen. Verdiepingsonderwerpen zijn o.a.:
- differentiatie bij Close Reading;
- Close Reading en de zaakvakken;
- schurende en naburige teksten;
- monitoring van leerlingen en de doorgaande leerlijn;
- Close Reading in combinatie met geïntegreerd taalonderwijs..
Wil je eerst kennismaken met Close Reading voordat je direct een heel traject start? Kies dan voor een inspiratiebijeenkomst. We gaan in op de achtergronden van Close Reading, leraren ervaren zelf hoe een lessenserie Close Reading in zijn werk gaat en krijgen ruimte om met elkaar te bespreken hoe Close Reading past binnen de eigen school.
Leergang Close Reading
Expertis biedt in de Academie twee (individuele) leergangen over Close Reading aan.
Close Reading
Leergang
Wil je van jouw leerlingen actieve lezers maken? Bekwaam je dan via deze leergang in de aanpak Close Reading.
Close Reading Expert
Leergang
Verdiep en verbreed je aanpak van Close Reading. Leer hoe je visie, beleid en praktijk samenbrengt en Close Reading schoolbreed en duurzaam invoert met concrete handvatten en teamopdrachten.
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Annemarieke Kool
Liz Bunte
Meer lezen?
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Taal/lezen.
Opleiding Specialist Nieuwkomersonderwijs
Leergang Close Reading Expert
Congres Basisvaardigheden
Publicaties in onderwijstijdschriften
Adviseurs van Expertis publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen over ontwikkelingen in het onderwijs.
De verbindende kracht van het curriculum
Lange tijd kreeg schrijfonderwijs in het basisonderwijs minder prioriteit dan begrijpend lezen en spelling. In dit artikel voor BSM lees je waarom het een belangrijke onderwijskundige opdracht is om de balans te herstellen.
Close Reading in het voortgezet onderwijs
Close Reading helpt leerlingen complexe teksten echt begrijpen. De aanpak richt zich op inhoud en diepgang in plaats van strategieën, en versterkt kritisch denken in het vo.
Dieper graven in de tekst
Begeleid spel binnen Close Reading helpt kleuters om verhalen actief te verkennen, verbanden te leggen en zo dieper tekstbegrip te ontwikkelen.
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Taal/lezen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Poëzie met stripgedichten
Boek van de maand februari 2021: Een mooie manier om poëzie bij leerlingen onder de aandacht te brengen, is door gebruik te maken van stripgedichten de van Edward van de Vendel en Floor de Goede.
Historische jeugdboeken
Boek van de maand juni 2023: historische jeugdboeken van Martine Letterie tonen WOII door kinderogen en verbinden verleden en heden met empathische, spannende en toegankelijke verhalen.
“Lezen maakt al het leren mogelijk”
Dr. Haytske Zijlstra, professional leader bij Expertis, deelt praktische kennis en tips om aan de slag te gaan met evidence-informed taal- en leesonderwijs.
Meer over Taal/lezen
Vanuit de wetenschap weten we wat ertoe doet bij het vormen van goed taal- en leesbeleid. Van technisch lezen tot Close Reading en van het vormgeven van goed taal- en leesbeleid tot geïntegreerd taal-/leesonderwijs.
Boek van de maand
Close Reading
Bekijk hier alle edities van het ‘Boek van de maand’: een verzameling Close Reading lessenseries én boekentips!
