Koos Meindert

• Ik kan vertellen wat er aan het begin, in het midden en aan het eind van dit verhaal gebeurt.
• Ik kan uitleggen waarom Zebedeus een brief schrijft.

Start de les met het kort terughalen van wat Zebedeus tot nu toe op zijn reis heeft meegemaakt. Deel vervolgens de leesdoelen met de leerlingen.

Lees vervolgens het hoofdstuk ‘Een brief naar huis’ voor, op de laatste drie regels na. Zorg ervoor dat de leerlingen de tekst ook hebben en laat hen meelezen in hun hoofd en met hun vinger de regels aanwijzen. In de tekst van de leerlingen laat je de laatste drie regels van het hoofdstuk weg.

Geef de leerlingen na het lezen een moment om even over de tekst na te praten. Model daarna wat jij het begin van de tekst vindt, waarom en hoe jij dit fragment zou samenvatten. Gebruik hierbij een begin-midden-eindschema en bespreek met de leerlingen of zij het met jouw samenvatting eens zijn, of dat ze nog toevoegingen hebben of iets willen weglaten. Stel jouw samenvatting eventueel bij en laat de leerlingen de samenvatting overnemen in hun eigen schema.

Bepaal vervolgens samen met de leerlingen waar het eindstuk van de tekst start. Laat de leerlingen in tweetallen het midden en eind van dit verhaal samenvatten en deze samenvatting in hun schema verwerken. Vervolgens kunnen zij hun samenvatting vergelijken met een ander tweetal. Willen ze nog wat toevoegen of weglaten? Bespreek vervolgens het schema klassikaal na.

Stel daarna de tekstgerichte vraag: waarom schrijft Zebedeus een brief? Laat de leerlingen eerst voor zichzelf een antwoord bedenken en laat ze dit antwoord vervolgens bespreken met een medeleerling via de werkvorm Denken-delen-uitwisselen.

• Ik kan uitleggen wat er bedoeld wordt met:
  • de toekomst is nog een blinde vlek;
  • hij kon dan ook niets zinnigs over ons lot zeggen;
  • het leven overkomt je;
  • gebeurtenissen voor willen zijn;
  • een verhaal om over naar huis te schrijven.
• Ik kan de voordelen en nadelen van op reis gaan, zoals Zebedeus die ervaart, uit de tekst halen en ik kan de plottwist in het verhaal aangeven.

Start deze sessie met een terugblik op sessie 1. Laat leerlingen hun schema er weer bij pakken en aan de hand van dit schema kort aan hun schoudermaatje vertellen waar de tekst over gaat.

Bespreek vervolgens de leesdoelen. Als de leerlingen de betekenissen van de zinnen (uit het eerste leesdoel) goed begrijpen, zijn ze beter in staat om ook het tweede leesdoel van deze sessie te bereiken.

Model hoe jij de betekenis van de zin ‘de toekomst is nog een blinde vlek voor hem’ achterhaalt. Arceer het bewijs voor de betekenis in de tekst. Bespreek ook de betekenis van de zin ‘hij kon dan ook niets zinnigs over ons lot zeggen’.

Laat de leerlingen met behulp van de werkvorm Placemat eerst voor zichzelf noteren wat de betekenissen van de overige drie uitdrukkingen zouden kunnen zijn. Laat ze het bewijs daarvoor arceren in de tekst. Vervolgens bespreken ze met elkaar wat ze gevonden hebben en noteren ze in het midden van hun placemat hun gezamenlijke antwoorden. Bespreek dit kort na. Hebben de leerlingen in de gaten dat Zebedeus de figuurlijke uitdrukking ‘een verhaal om over naar huis te schrijven’ ook letterlijk neemt?

Introduceer vervolgens een twee kolommenschema waarin de voor- en nadelen van op reis gaan, zoals Zebedeus deze ervaart, worden genoteerd. Model eerst zelf een fragment waarin jij toont hoe je bewijs vindt in de tekst. Noteer dit in de betreffende kolom in het schema. Laat de leerlingen vervolgens in tweetallen de tekst verder lezen, bewijzen arceren en noteren in het schema. Laat de leerlingen de voor- en nadelen met twee verschillende kleuren aangeven.

Bespreek het schema na en constateer met de leerlingen dat Zebedeus het reizen eerst niet fijn vond en dat hij nu de vrijheid als iets heel fijns ervaart. Dit noem je een plottwist. Kunnen de leerlingen de plottwist in het verhaal markeren?