De armen van de octopus

Vul de aantekeningen uit het schema van sessie 2 aan door in sessie 3 de betekenis van de armen voor de octopus te bepalen. In deze 3e sessie ga je meer tussen de regels door lezen en afleiden om tot de diepere laag te komen. Zijn die verschillende armen echt nuttig of dient het eigenlijk nergens voor?

De sessie start met uitwisselen in tweetallen welke armen de octopus heeft en wat de kenmerken zijn. Leerlingen kunnen hierbij hun aantekeningen gebruiken. Vervolgens lees je als leerkracht opnieuw de bladzijdes over de armen voor, waarbij je nu laat zien hoe jij per arm erachter komt wat de octopus voor betekenis aan zijn verschillende armen geeft. Denk hardop en laat zien hoe jij verbanden legt tussen de tekst. Laat leerlingen die zinnen ook onderstrepen. Per arm vul je het schema verder in. Controleer begrip en kijk wanneer de leerlingen dit verder samen kunnen doen. Bespreek het schema vervolgens klassikaal na. Welke conclusie trekken de leerlingen over de betekenis van de armen? Uit de tekst blijkt namelijk dat de octopus zijn armen inzet maar niet altijd bereikt wat hij wil. Zo schrijft hij brieven, maar die komen niet aan en wuift hij met zijn arm maar er is niemand om naar te wuiven. Ook wordt in de tekst duidelijk dat de octopus zijn armen graag wil waarderen, maar eigenlijk niet weet wat hij met al die armen moet. Houdt hij ze daarom maar bezig, om te voorkomen dat hij moet concluderen dat al zijn armen zijn zoals zijn overbodige 8e arm?

Bovendien blijkt uit de tekst dat de octopus weinig anderen om zich heen heeft. Zou hij zijn armen vergelijken met verschillende persoonlijkheden om zichzelf te helpen zijn leven dragelijk te maken? Zou de octopus de armen bijvoorbeeld gebruiken als vervanging van sociale contacten? Zo heeft de schrijver de 7e arm omschreven als een arm met eigen gedrag en gevoelens. In de tekst staat namelijk: ‘Dan kronkelde of kwispelde die arm en voelde zich gevleid’.

Het op zoek gaan naar een diepere betekenis biedt ook kansen om met leerlingen te verkennen waarom de potvis in het verhaal voorkomt. Je kunt stilstaan bij de uitspraak van de octopus ‘Dag pootvis’ en de potvis die antwoordt: ‘Dag ‘Septipus’. Toon Tellegen speelt met woorden in dit stukje. Kunnen leerlingen vertellen waarom deze woorden gebruikt worden? Weten ze dat een zevenarmige octopus soms septipus wordt genoemd?

Kunnen leerlingen daarnaast bepalen wat het effect is van het uitwisselen van de arm van de octopus en de vin van de potvis. Ook met de vin probeert de octopus iets voor elkaar te krijgen, namelijk een zwierige zwemslag, waarbij hij concludeert dat dat niet lukt en hij niet vooruit komt. En wat betekent dat, is dat erg? En is het niet fijner om tevreden te zijn met wie je bent en wat je hebt?