Werken met de Datateam®methode: wat levert het op?
Onderzoek in Kampen laat zien dat werken met de Datateam®methode loont: leraren, IB’ers, schoolleiders én leerlingen worden aantoonbaar onderzoekender en datawijzer. Dat geeft grip op duurzame onderwijsverbetering.
Universiteit Twente doet onderzoek naar onderwijsverbetertraject in Kampen
Scholen van diverse schoolbesturen én de bibliotheek in Kampen werkten, onder begeleiding van Expertis Onderwijsadviseurs, met de Datateam®methode. Het doel: de basisvaardigheden verbeteren en slimmer gebruikmaken van data. Gedurende het traject deed de Universiteit Twente onderzoek naar het effect van de aanpak. Het blijkt onder andere dat de onderzoekende houding van leraren, intern begeleiders, leerlingen en schoolleiders groter is geworden.
Vorig schooljaar startte in Kampen een gemeentebreed onderwijsverbetertraject: Stichting Openbaar Onderwijs Kampen (OOK), IRIS (stichting voor christelijk onderwijs en opvang), het Almere College (school voor voortgezet onderwijs met een locatie in Kampen) én de Bibliotheek Kampen gingen aan de slag met de Datateam®methode. Dit is een wetenschappelijk onderbouwde aanpak die Expertis inzet om scholen te helpen relevante data te verzamelen en te analyseren. Vervolgens kunnen zij onderbouwde aanbevelingen doen voor duurzame onderwijsontwikkeling. Zogeheten datateams – waaraan onder andere schoolleiders, leraren, intern begeleiders en leerlingen kunnen deelnemen – werken gestructureerd, volgens een aantal vaste stappen, aan de structurele oplossing van een onderwijsprobleem.
Met de Datateam®methode verzamelen en analyseren scholen relevante data om onderbouwde aanbevelingen te kunnen doen voor duurzame onderwijsontwikkeling
Het effect van de Datateam®methode
Terwijl de datateams in Kampen bezig waren, deden Myrthe Lubbers MSc, dr. Cindy Poortman en prof. dr. Kim Schildkamp van de Universiteit Twente onderzoek naar het effect van de Datateam®methode. De onderzoekers keken daarbij niet alleen naar de invloed op de kwaliteit van het onderwijs en de rol van de leerlingen hierbij, maar ook naar de datageletterdheid en de onderzoeksvaardigheden van de datateamdeelnemers.
Conclusies uit het onderzoek
De onderzoekers trekken onder meer de volgende conclusies:
- De datageletterdheid van de datateamleden op de deelnemende scholen is significant toegenomen. Ook de onderzoekende houding is groter geworden. Tegelijk is er ruimte voor verbetering. Er is bijvoorbeeld behoefte aan specialistische begeleiding op het gebied van data-analyse. “Het zou nuttig zijn om op elke school ten minste één deskundige op dit gebied te hebben,” schrijven de onderzoekers.
- Het blijkt van meerwaarde om leerlingen te betrekken bij de aanpak. Op een van de scholen (het Almere College) gebeurde dit en de leerlingen waren enthousiast. Ze gaven onder meer aan dat ze hun onderzoekende houding hebben ontwikkeld, dat ze het onderwijs ‘achter de schermen’ beter begrijpen en dat ze meer zijn voorbereid op het hoger onderwijs. Ook de leraren uit het datateam zijn positief over de betrokkenheid van de leerlingen. Zij zeggen bijvoorbeeld dat leerlingen een uniek perspectief op het onderwijs kunnen geven en goed kunnen bijdragen aan het verzamelen van data.
Leerlingen geven een uniek perspectief op het onderwijs en kunnen goed bijdragen aan het verzamelen van data
Blijven investeren
Het is nog te vroeg om conclusies te trekken over het effect van de Datateam®methode op de verbetering van de basisvaardigheden, vinden de onderzoekers. Want onderwijsverbetering kost tijd, net als de professionalisering in datagebruik. Ze adviseren de scholen dan ook om door te gaan met de Datateam®methode, zodat verbeteringen in het volgende schooljaar zichtbaar kunnen worden: “Uit onderzoek blijkt dat deze investering in tijd uiteindelijk leidt tot beter onderwijs.”
Verder lezen
Wil je meer weten over de Datateam®methode? Enkele leestips:
- In het artikel ‘De Datateam®methode in Kampen’ vertellen diverse betrokkenen over hoe ze werken met deze aanpak hebben ervaren. “De Datateam®methode helpt om met iets goeds te komen. Juist omdat je op basis van data en wetenschappelijke literatuur aanbevelingen doet, kunnen collega’s niet anders zeggen dan: je hebt gelijk! Je krijgt je team op deze manier beter mee.”
- In het artikel ‘Hoe het Ichthus College de kracht van data inzette als sleutel tot beter onderwijs’ vertelt leraar en kwaliteitsmedewerker Matthijs Oosterhoff over zijn ervaringen met de Datateam®methode.
- Op onze webpagina ‘Datagebruik in het onderwijs’ vind je heldere informatie over het werken met de Datateam®methode en de dienstverlening van Expertis.
- In het artikel ‘Hoe datageletterd zijn jouw leraren?’ zoomt Expertis-directeur Gert Gelderblom in op datageletterdheid en de Datateam®methode.
Datateam®methode
De Datateam®methode is vanaf 2009 ontwikkeld en onderzocht door de Universiteit Twente. In 2021 nam Expertis de Datateam®methode over en is daarmee eigenaar geworden van de aanpak.
Onze adviseurs staan voor je klaar
Wil jij aan de slag met de Datateam®methode? Of wil je sparren met een expert? Neem contact op met onze onderwijsadviseurs.
Gert Gelderblom
Maaike Korte
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Kwaliteitszorg en schoolontwikkeling.
Leergang Onderwijskundig Leiderschap
Leergang Beleidsmedewerker Onderwijs en Kwaliteit po
Leergang Professionele Leergemeenschappen
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Kwaliteitszorg en schoolontwikkeling met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Zeven gouden tips voor effectieve schoolverbetering
Effectieve schoolverbetering vraagt om focus. Deze handelingswijzer biedt schoolleiders zeven wetenschappelijk onderbouwde tips om prioriteiten te stellen, koers te houden en samen te werken aan beter onderwijs.
Het gebruik van data als basis voor effectieve onderwijsverbetering
Gert Gelderblom en Kees Vernooy laten zien hoe scholen en schoolleiders data effectief kunnen inzetten om onderwijs te verbeteren en duurzame leerresultaten te behalen.
Hoe datageletterd zijn jouw leraren?
Hoe datageletterd zijn jouw leraren? Ontdek waarom snelle conclusies vaak misleiden en hoe data-analyse leidt tot beter onderbouwde beslissingen, effectieve interventies en duurzame onderwijsverbetering.
Meer weten over Kwaliteitszorg en schoolontwikkeling
Heb je zicht op de onderwijskwaliteit van jouw school? Hoe kunnen we deze kwaliteit duurzaam verbeteren en risico’s op tijd signaleren? Expertis Onderwijsadviseurs werkt samen met scholen en besturen om de kwaliteitszorg verder te versterken.
Herregistratie Schoolleidersregister
Herregistreer je als schoolleider
Herregistreer je als schoolleider in het Schoolleidersregister PO én versterk de onderwijskwaliteit met ons brede aanbod aan gecertificeerde opleidingen en trainingen!
