Kinderboekenweek: zet boeken en lezen in de spotlight!
De Kinderboekenweek staat voor de deur. Onderwijsadviseur Kyra Laarveld pleit ervoor om niet de activiteiten, maar boeken het grootste podium te geven. Een handige checklist helpt je daarbij.
Door: Kyra Laarveld24 september 2026
Kinderboekenweek: zet boeken en lezen in de spotlight!
Binnenkort start de jaarlijkse Kinderboekenweek. Veel scholen kijken daar enthousiast naar uit. Klassen worden versierd, activiteiten gepland en het thema – in 2026 is dat Spot aan! – krijgt een zichtbare plek in de school. Misschien komt er in de gang wel een groot podium. Een dramaworkshop wordt voorbereid, knutselwerkjes geselecteerd, en de werkboekjes met woordzoekers en puzzels rondom het thema liggen klaar om te printen. Het hele team denkt na over een grootse opening op het plein. Op de dag van de opening komen alle collega’s verkleed als een bekend figuur uit de spotlights. Wat een feestweek zal de Kinderboekenweek ook dit jaar weer zijn!
Door: Kyra Laarveld
Maar laten we onszelf, voordat we starten met alle voorbereidingen, eerst eens een vraag stellen: wat is het belangrijkste doel van de Kinderboekenweek? Gaat het om workshops, optredens, knutselactiviteiten en verkleedwedstrijden? Het antwoord is natuurlijk nee. Boeken, lezen en verhalen zouden het grootste podium moeten krijgen!
In aanraking komen met nieuwe verhalen
Vorig jaar vertelde een leerkracht enthousiast dat ze met de hele klas naar een avontuurlijke voorstelling waren geweest, dat er een kleurwedstrijd was georganiseerd en dat de bovenbouw een escaperoom binnen het thema Vol avontuur! had gedaan. Dat zijn leuke activiteiten die zeker zorgen voor plezier en betrokkenheid bij het thema, maar hoe leuk of populair een activiteit is, zegt niets over hoe geslaagd de Kinderboekenweek was. Daar kun je wél iets over zeggen wanneer je als team de volgende vragen stelt: zijn kinderen in aanraking gekomen met nieuwe verhalen? Hebben ze een verhaal of boek gevonden dat hen heeft geraakt? Hebben ze een nieuwe schrijver ontdekt? Kortom, zijn kinderen enthousiast(er) geworden over boeken en lezen? De Kinderboekenweek is misschien wel de mooiste gelegenheid van het jaar om kinderen enthousiast te maken voor lezen. Het is een gemiste kans als door alle leuke activiteiten de boeken steeds verder uit beeld raken.
Positieve leeservaringen opdoen
Als we kinderen willen enthousiasmeren voor lezen, is leesplezier belangrijk. Tegelijkertijd kun je leesplezier niet los zien van succeservaringen. Kinderen die positieve leeservaringen opdoen, zijn eerder geneigd opnieuw te gaan lezen. Zo versterken leesmotivatie, leesgedrag en leesvaardigheid elkaar voortdurend (Stichting Lezen, 2024; Willingham, 2017). Vloeiend en geautomatiseerd lezen is daarbij een belangrijke voorwaarde. Pas wanneer het ontcijferen van woorden weinig aandacht vraagt, ontstaat ruimte om echt op te gaan in een verhaal (Van der Leij & Vernooy, 2023) en kan er een positieve leesspiraal ontstaan (Van Steensel & Van den Eijnden, 2022). Daarom is het belangrijk dat leerlingen boeken lezen die aansluiten bij zowel hun interesses als hun leesvaardigheid. Passende boeken bieden voldoende uitdaging zonder te overvragen en vergroten de kans op positieve leeservaringen. Te moeilijke boeken kunnen juist leiden tot frustratie en leesvermijding (Allington, 2006; Johnson & Blair, 2003; Reutzel & Juth, 2014; Willingham, 2017).
Een thema geeft aanknopingspunten
De Kinderboekenweek biedt een uitgelezen kans om zulke positieve leeservaringen mogelijk te maken. Van Koeven en Smits (2020) benadrukken namelijk dat leerlingen taal leren in betekenisvolle contexten waarin lezen, spreken, luisteren en schrijven samenkomen. Een thema kan daarbij ondersteunen en geeft aanknopingspunten om leerlingen uiteenlopende boeken en verhalen voor te schotelen én zelf te laten ontdekken. Bij het thema Spot aan! kunnen leerlingen kennismaken met verhalen over bekende en onbekende helden, artiesten, uitvinders, sporters, avonturiers of historische figuren. Zij lezen over mensen die in de schijnwerpers staan, maar ook over mensen die juist achter de schermen een belangrijke rol spelen. Een rijke context om boeken te ontdekken, kennis op te bouwen en met elkaar in gesprek te gaan. De vraag zou daarom niet moeten zijn: welke activiteiten passen bij het thema? Maar: welke boeken willen we kinderen laten ontdekken binnen dit thema? Welke verhalen brengen hen aan het denken? En welke nieuwe kennis kunnen zij lezend opdoen?
De leraar als boekcoach
Het ontdekken van boeken gaat niet vanzelf. Het kan waardevol zijn om leerlingen zelf een boek te laten kiezen (Johnson & Blair, 2003), maar lang niet iedere leerling kan zelf een passend boek kiezen (Allington, 2006). Daarbij gaat het niet alleen om leesniveau, maar ook om voorkennis, motivatie en interesse (Allington, 2006; Reutzel & Juth, 2014). Stap daarom als leraar in de rol van boekcoach. Als boekcoach neem je de leerling mee in het aanbod door verschillende boeken binnen het thema te introduceren, door voor te lezen en persoonlijke aanbevelingen te doen. Dit helpt leerlingen om boeken te vinden die echt bij hen passen.
Gesprekken over boeken
Leerlingen die in tweetallen, in groepjes of klassikaal vertellen over het boek dat ze hebben gelezen: is er een mooiere manier om lezen zichtbaar te maken? Chambers (2011) benadrukt dat gesprekken over boeken een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen van leesplezier en leesbetrokkenheid. Binnen het thema Spot aan! kun je bijvoorbeeld de volgende gespreksvragen stellen: welke hoofdpersoon verdient een spotlight? Welk personage maakte indruk? Welke bekende of onbekende held heb je leren kennen? Welke kennis over het theater heb je opgedaan?
Sociale verbondenheid is een belangrijke factor binnen leesmotivatie (Stichting Lezen, 2024). Wanneer leerlingen zien dat klasgenoten enthousiast zijn over boeken, worden zij zelf ook nieuwsgierig naar nieuwe verhalen.
Boeken het onderwerp van gesprek
Maak daarom, juist tijdens de Kinderboekenweek, boeken het onderwerp van gesprek! Niet nóg een knutselopdracht die misschien wel perfect binnen het thema past, maar tegelijkertijd ver afstaat van lezen en boeken. Denk in plaats daarvan na over hoe je boeken zélf in de spotlight kunt zetten. Op die manier worden boeken zichtbaar in de klas, inspireren leerlingen elkaar en krijgen verhalen betekenis.
Zet boeken centraal in de Kinderboekenweek
Checklist
Tijdens de Kinderboekenweek zijn er op school volop kansen om kinderen enthousiast te maken voor lezen. Of het nu gaat om de Kinderboekenweek of een andere themaweek rondom (voor)lezen: laat boeken en verhalen de hoofdrol spelen! Download de checklist voor een themaweek waarin kinderen meer lezen, verhalen ontdekken en praten over boeken.
- Allington, R. L. (2006). What really matters for struggling readers: Designing research-based programs (3rd ed.). Pearson.
- Chambers, A. (2011). Vertel eens: Kinderen, lezen en praten over boeken. Biblion Uitgeverij.
- Johnson, D., & Blair, A. (2003). The importance and use of student self-selected literature to reading engagement in an elementary reading curriculum. Reading Horizons, 43(3), 180-202.
- Reutzel, D. R., & Juth, S. (2014). Supporting the development of silent reading fluency: An evidence-based framework for the intermediate grades (3-6). International Electronic Journal of Elementary Education, 7(1), 27-46.
- Stichting Lezen. (2024). Kwestie van Lezen 17: Leesmotivatie in het onderwijs. Stichting Lezen. https://www.lezen.nl/publicatie/kwestie-van-lezen-17-leesmotivatie-in-het-onderwijs/
- Van der Leij, A., & Vernooy, K. (2023, 15 juni). Technisch lezen in het primair onderwijs. Onderwijskennis. https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/technisch-lezen-in-het-primair-onderwijs
- Van Koeven, E., & Smits, A. (2020). Rijke taal: Taaldidactiek voor het basisonderwijs. Pica.
- Van Steensel, R., & Van den Eijnden, J. (2022). Leesmotivatie bevorderen in het primair onderwijs. Onderwijskennis.nl. Geraadpleegd op 8 september 2026, van https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/leesmotivatie-bevorderen-in-het-primair-onderwijs
- Willingham, D. T. (2017). The reading mind: A cognitive approach to understanding how the mind reads. Jossey-Bass.
Boek van de maand
In de rubriek ‘Boek van de maand’ vind je elke maand tips voor boeken, verhalen of gedichten die zich heel goed lenen voor Close Reading.
Literatuur voor beginnende lezers
Boek van de maand oktober 2026: Twee verhalen die laten zien hoe rijk literatuur voor jonge lezers kan zijn. Met uitgebreide Close Reading-lessenserie voor groep 3 en 4 en extra boekentips.
Spot aan!
Boek van de maand september 2026: Boeken over muziek, theater en andere podiumkunsten. In deze speciale Kinderboekenweek-editie geven we per bouw één of meerdere titels die geschikt zijn voor Close Reading.
Filosofie in kinderboeken
Boek van de maand juni 2026: lessuggesties bij kinderboeken die uitnodigen tot filosofische gesprekken en prikkelen om vragen te blijven stellen.
Onze adviseur staat voor je klaar
Wil je meer informatie of heb je vragen? Neem gerust contact op met onze onderwijsadviseur.
Kyra Laarveld
Academie
Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Taal/lezen.
Opleiding Specialist Nieuwkomersonderwijs
Leergang Close Reading Expert
Congres Basisvaardigheden
Meer kennis over dit thema
Verrijk je kennis over Taal/lezen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!
Met Close Reading wordt begrijpend lezen wél leuk
Maak begrijpend lezen weer leuk met Close Reading: zet de inhoud centraal en maak van leerlingen actieve, gemotiveerde lezers. Bekijk de video van Leraar24.nl.
Whitepaper ‘Geïntegreerd taalonderwijs’
Hoe maak je de overstap van losse taallessen naar meer samenhang? In deze whitepaper lees je wat geïntegreerd taalonderwijs oplevert en hoe je spreken, lezen en schrijven kunt verbinden met elkaar én met de zaakvakken.
‘Begrijpend lezen op de basisschool. De tekst centraal’.
Kees Vernooy lanceert ‘Begrijpend lezen op de basisschool’. Het boek biedt wetenschappelijke inzichten en praktische adviezen om het begrijpend leesonderwijs te versterken en leerlingen beter met teksten te leren omgaan.
Meer over Taal/lezen
Vanuit de wetenschap weten we wat ertoe doet bij het vormen van goed taal- en leesbeleid. Van technisch lezen tot Close Reading en van het vormgeven van goed taal- en leesbeleid tot geïntegreerd taal-/leesonderwijs.
Boek van de maand
Close Reading
Bekijk hier alle edities van het ‘Boek van de maand’: een verzameling Close Reading lessenseries én boekentips!
