Home Kennis Artikel uit vakblad Discussie over Directe Instructie

Didactisch handelenPrimair & voortgezet onderwijsArtikel uit vakblad

Discussie over Directe Instructie

Symen van der Zee en Rogier Stappers geven een genuanceerde kijk op directe instructie en bieden schoolleiders handvatten om didactische keuzes doordacht toe te passen.

PDF downloaden

Discussie over Directe Instructie

In Basisschoolmanagement 2024, Nr.4 verscheen het artikel ‘Discussie over Directe Instructie’ van Symen van der Zee, lector Vernieuwend Onderwijs bij Saxion University of Applied Sciences en Rogier Stappers, onderwijsadviseur bij Expertis Onderwijsadviseurs.

Van directe instructie wordt beweerd dat het een evidence based aanpak is. Tegelijkertijd is discussie over de didactiek. Werkt de aanpak altijd en voor iedereen? En is het de enige aanpak die werkt? Het artikel geeft een genuanceerde kijk op de werkzaamheid van directe instructie. Daarmee levert het de schoolleider inzichten op die helpen bij het doordacht inzetten van didactische aanpakken op de school en het kiezen van passende professionalisering.

In het artikel wordt verwezen naar de bijbehorende literatuurlijst. Deze is hieronder te vinden.

Literatuurlijst

Alfieri, L., Brooks, P. J., Aldrich, N. J., & Tenenbaum, H. R. (2011). Does discovery-based instruction enhance learning? Journal of Educational Psychology, 103(1), 1–18.
Bonawitza, E., Shaftob, P., Gweonc, H., Goodmand, N. D., Spelkee, E., & Schulzc, L. (2011). The double-edged sword of pedagogy: Instruction limits spontaneous exploration and discovery. Cognition, 120(3), 322–330.
Davis, E. A., Petish, D., & Smithey, J. (2006). Challenges New Science Teachers Face. Review of Educational Research, 76(4), 607–651.
De Jong, T. et al. (2023). Let’s talk evidence – The case for combining inquiry-based and direct instruction. Educational Research Review, 39, 1-14.
Engelmann, S. (2007). Teaching needy kids in our backward system: 42 years of trying. Eugene, OR: ADI Press.
Fasen, J. (2023). Dat gatamboereer op directe instructie helpt ons niks verder! Geraadpleegd op 3 december 2023, van www.onderzoekonderwijs.net.
Furtak, E. M., Seidel, T., Iverson, H., & Briggs, D. C. (2012). Experimental and quasi-experimental studies of inquiry-based science teaching. Review of Educational Research, 82(3), 300–329.
Kirschner, P. A., Sweller, J., & Clark, R. E. (2006). Why Minimal Guidance During Instruction Does Not Work: An Analysis of the Failure of Constructivist, Discovery, Problem-Based, Experiential, and Inquiry-Based Teaching. Educational Psychologist, 41(2), 75–86.
Lazonder, A. W., & Harmsen, R. (2016). Meta-analysis of inquiry-based learning: Effects of guidance. Review of Educational Research, 86(3), 681–718.
Mayer, R. E. (2004). Should there be a three-strikes rule against pure discovery learning? American Psychologist, 59(1), 14–19.
McMullen, F. & Madelaine, A. (2014). Why is there so much resistance to Direct Instruction?, Australian Journal of Learning Difficulties, (19)2, 137-151.
Rosenshine, B. (2008). Five meanings of direct instruction. Lincoln, USA: Center on Innovation and Improvement.
Skene, K., et al. (2022) Can guidance during play enhance children’s learning and development in educational contexts? A systematic review and meta-analysis. Child Development.
Stockard, J., Wood, T. W., Coughlin, C., & Khoury, C. R. (2018). The effectiveness of direct instruction curricula: A meta-analysis of a half century of research. Review of Educational Research, 88, 479–507.
Sweller, J., Zhang, L., Ashman, G., Cobern, W. & Kirschner, P. (2023). Response to De Jong et al.‘s paper “Let’s talk evidence” – The case for combining inquiry based and direct instruction” Educational Research Review, https://doi.org/10.1016/j.edurev.2023.100584.
Zhao Y. (2017). What works can hurt: Side effects in education. Journal of Educational Change, 18, 1–19.

Onze adviseurs staan voor je klaar

Meer weten over onze dienstverlening op het gebied van Didactisch handelen? Neem contact op met onze onderwijsadviseur.

Rogier Stappers

Primair onderwijs

“Onderwijsverbetering op basis van inzichten uit de wetenschap en vakmanschap van de leerkracht.”

Meer over lectoraat Vernieuwend Onderwijs

Het lectoraat Vernieuwend Onderwijs vertaalt onderzoeksresultaten naar concrete oplossingen voor het onderwijs en draagt bij aan de kennis en het denken over onderwijsvernieuwingen.

Academie

Professionaliseren begint bij Expertis. Inzichten vanuit de wetenschap vertalen we naar de dagelijkse praktijk. Bekijk hier ons aanbod aan opleidingen, leergangen, masterclasses en congressen binnen het thema Didactisch handelen.

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Opleiding EDI voor instromers

Dit aanbod vindt plaats op meerdere locaties en data. Klik hieronder voor meer informatie.

Volgende editie:

Online meeting: 2026 – 24 juni

wo 24 juni 2026

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Opleiding EDI-coach in het primair onderwijs

Dit aanbod vindt plaats op meerdere locaties en data. Klik hieronder voor meer informatie.

Volgende editie:

Arnhem

ma 5 oktober 2026

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Lerend netwerk: Effectief lesgeven in groep 7 en 8

Volgende editie:

Amersfoort

wo 7 oktober 2026

Bekijk alle items

Lees ook deze vakblad-artikelen

In onze kennisbank staan artikelen en handelingswijzers die geschreven zijn door adviseurs en vakexperts van Expertis. De artikelen zijn gerubriceerd op thema. De meeste artikelen zijn eerder gepubliceerd geweest in gerenommeerde onderwijstijdschriften. Wij baseren ons in onze publicaties op inzichten uit (internationaal) wetenschappelijk onderzoek. Neem gerust contact op met de betreffende adviseur wanneer je door wilt spreken over de inhoud van een artikel.

Artikel uit vakblad

Didactisch handelenPrimair & voortgezet onderwijs

Van invuldidactiek naar leerzame lessen

Passief verwerken is niet genoeg: generatief leren (actief bewerken, verbinden en verwoorden) zorgt voor dieper begrip en beter onthouden. Lees hoe je dit bereikt in je lessen.

Artikel uit vakblad

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Het succes van EDI verklaard

Ina Cijvat en Tony van Dalen bespreken waarom het EDI-lesmodel zo succesvol is en lichten de belangrijkste kenmerken van effectieve instructie uit het boek EDI 2.0 toe.

Artikel uit vakblad

Didactisch handelenPrimair onderwijs

Cognitief sterke leerlingen in een gewone klas

Leraren hebben vaak te weinig handvatten om cognitief sterke leerlingen goed te begeleiden. Een pleidooi voor gerichte ondersteuning en beleid binnen scholen.

Bekijk meer items

Meer kennis over dit thema

Verrijk je kennis over Didactisch handelen met onderstaande artikelen, downloads, video’s en meer. Zo versterk je het onderwijs binnen jouw school of scholen!

Leerlingen zitten aan tafels in een klaslokaal en luisteren naar een leraar die voor de groep lesgeeft bij een digitaal schoolbord.

Praktijkverhaal

Didactisch handelenPrimair onderwijs

“We zien allemaal dat EDI werkt”

De Nieuwe Baarnsche School voerde EDI schoolbreed in met blijvend effect: meer betrokken leerlingen, betere instructie en groot draagvlak in het team zorgen voor duurzame verbetering.

Kennisclip

Didactisch handelenPrimair & voortgezet onderwijs

Formatief handelen

Ontdek hoe formatief handelen helpt om het onderwijs beter af te stemmen op de leerbehoeften van leerlingen en zo het didactisch handelen te versterken.

Download

Didactisch handelenPrimair & voortgezet onderwijs

EDI-lesvoorbereidingsformulier

Met het EDI-lesvoorbereidingsformulier kun je direct aan de slag met het ontwerpen van jouw EDI-les. Zo werk je stap voor stap aan krachtige en effectieve lessen met actief betrokken leerlingen.

Bekijk meer items

Meisje leert en maakt huiswerk in boek op school.

Meer over Didactisch handelen

Vanuit de wetenschap weten we: het versterken van de vaardigheden van de leraar verbetert de kwaliteit van het onderwijs en daarmee de leerresultaten van leerlingen. Expertis werkt aan de basis die iedere leraar nodig heeft. Van Expliciete Directe Instructie tot aan differentiatie en formatief handelen.

Bekijk het thema

Verdiepen in Expliciete Directe Instructie (EDI)?

Expliciete Directe Instructie is een onderbouwd, effectief lesmodel dat hoge leerresultaten oplevert. Benieuwd naar de artikelen, kennisclips, whitepapers en minigidsen over EDI? Bekijk onze lees- en kijktips, laat je inspireren door andere scholen én ontdek hoe je EDI kunt toepassen in jouw onderwijs!

Lees hier alles over EDI