Lerend netwerk: Technisch lezen en spellen in groep 3

Tijdens deze bijeenkomst staan we stil bij het belang van het leren lezen en spellen in groep 3. Een deskundige leraar is hierbij essentieel. Veel kinderen leren in Nederland lezen met de methode ‘Veilig Leren Lezen’ (bijvoorbeeld met de 2^e maanversie of de kim-versie) of met de methode ‘Lijn 3’. Met beide methodes kunnen kinderen goed leren lezen en spellen, zo laat onderzoek zien. Enkel de methode volgen is echter geen garantie voor goed leesonderwijs. Kinderen krijgen maar één kans in groep 3 om goed te leren lezen. Het is onze taak om het onderwijs zo in te richten dat alle kinderen deze kans optimaal kunnen benutten. Wat zijn de doelen rondom technisch lezen en -spellen en hoe zorg je ervoor dat je leerlingen zich komend schooljaar ontwikkelen tot goede lezers en spellers? Hoe zorg je voor een gevarieerd en sterk aanbod? Hoe monitor je leerlingen en zorg je voor (preventief) handelen om uitvallers te voorkomen? Na deze bijeenkomst heb je hier het antwoord op gekregen. Ook is er ruimte voor het praten over de gelezen literatuur, praktische tips en het uitwisselen van ervaringen met elkaar: zo vormen we een lerend netwerk.

Leerdoelen

• Je kunt vertellen hoe het leesonderwijs in groep 3 is opgebouwd;
• Je weet hoe je preventief handelt en waarom dit van belang is;
• Je hebt kennisgenomen van de lees- en spellingsdoelen in groep 3, specifiek tot januari;
• Je kunt beschrijven hoe je zorgt voor een gevarieerd en effectief aanbod tot januari;
• Je kunt het belang van monitoren beschrijven en daarnaar handelen.

Na de herfstvakantie wordt in groep 3 doorgaans de herfstsignalering afgenomen. Een toets van belangrijke waarde, omdat het informatie geeft over waar de leerling staat in het technisch leesproces ten opzichte van wat je mag verwachten in deze periode van groep 3. Nog belangrijker dan de toets zelf is het handelen van de leerkracht naar aanleiding van deze toets. Hoe ga je het technisch leesonderwijs vormgeven tot en met januari? Hoe zorg je voor een rijk en uitdagend aanbod in de klas waarin voldoende aandacht is voor herhaling en automatisering? En wat vraagt dit van het klassenmanagement? Wat doen we met risicolezers en welke interventies kunnen we inzetten? Deze aspecten komen tijdens deze bijeenkomst aan de orde. We leren van en met elkaar door wederom (ingebrachte) literatuur te lezen. Er is ruimte om ervaringen uit te wisselen en er zal een sterke koppeling zijn tussen theorie en praktijk.

Leerdoelen

• Je kunt het belang van de herfstsignalering aangeven;
• Je bent in staat om de afgenomen herfstsignalering te analyseren en interpreteren;
• Je kunt het handelen in de klas, specifiek voor risicolezers, vormgeven n.a.v. de herfstsignalering;
• Je kunt inspiratie halen uit het uitwisselen van ervaringen als leraar in groep 3.

Na de klankzuivere periode en het eerste halfjaar technisch lees- en spellingonderwijs wordt de wintersignalering afgenomen om te kijken hoe de leerlingen zich hebben ontwikkeld. We staan stil bij het belang van de afname van de wintersignalering, maar vooral ook bij het interpreteren en handelen na het afnemen van deze toetsen. Waar ligt nu na januari de focus wat betreft technisch lezen en spellen? Wat zijn de doelen van januari t/m juli en welke interventies dragen ertoe bij dat deze doelen behaald kunnen worden door de leerlingen? Deze vragen staan centraal tijdens deze bijeenkomst. Ook gaan we in op het onderwijs aan risicolezers in de tweede helft van groep 3: welke interventies zijn geschikt en wat vraagt dit van jou als leraar in de organisatie en het klassenmanagement? Ook het omgaan met sterke lezers komt aan de orde. De koppeling tussen theorie en praktijk staat centraal, we leren van (ingebrachte) literatuur en er zal ruimte zijn om ervaringen uit te wisselen.

Leerdoelen:

• Je kunt de doelen voor het technisch lezen en spellen van de tweede helft groep 3 benoemen;
• Je kunt aangeven waar de focus komt te liggen binnen het leesonderwijs in groep 3 na januari;
• Je bent in staat om de afgenomen wintersignalering (AVI + DMT) te analyseren en interpreteren;
• Je kunt het handelen in de klas, specifiek voor risicolezers, vormgeven n.a.v. de wintersignalering;
• Je kunt inspiratie halen uit het uitwisselen van ervaringen als leraar in groep 3.

De laatste periode van groep 3 staat centraal in deze bijeenkomst. Wanneer we terugblikken, beseffen we vaak dat leerlingen in groep 3 al ongelooflijk veel hebben geleerd. Juist ook in deze laatste weken kunnen leerlingen nog groei doormaken met betrekking tot technisch lezen, spellen én begrijpend lezen. We zoomen in op welke zaken er groepsbreed toe doen als het gaat om goed onderwijs in technisch lezen- en spellen aan het eind van groep 3. Welke activiteiten behoren een dagelijkse plek op het rooster te krijgen? Welke rol krijgt het automatiseren? Wat doe je als de methode binnenkort ‘uit’ is, maar je wel aandacht wilt blijven besteden aan het lezen en spellen? Bij deze vragen wordt stilgestaan. Ook bespreken we geschikte interventies in de laatste periode van groep 3 om risicolezers zo tot het eind van het schooljaar optimaal te laten profiteren van het geboden onderwijs.

Verder gaan we in op tekstbegrip. Waar aan het begin van groep 3 het begrip van geschreven taal middels begrijpend luisteren wordt geoefend, zijn leerlingen aan het eind van groep 3 technisch gezien in staat om ook zélf een tekst te lezen. Als leraar kun je de focus dus laten verschuiven van begrijpend luisteren naar begrijpend lezen. Hoe kan een zinvolle les begrijpend lezen eruitzien? Wat is de meerwaarde van het geven van deze lessen, naast het volgen van de methode? En hoe kan dat in het lesrooster een plek krijgen? Je krijgt praktische voorbeelden te zien, zodat je direct aan de slag kunt. Natuurlijk blikken we ook vooruit: welke waardevolle informatie geef je mee tijdens de overdracht aan de leraar/leraren van groep 4? Tijdens deze bijeenkomst zal met regelmaat ruimte zijn voor uitwisseling en het opdoen van inspiratie van elkaar. Ook evalueren we de vier bijeenkomsten.

Leerdoelen:

• Je kunt beschrijven hoe je de laatste periode groepsbreed kunt inzetten op technisch lezen;
• Je kunt aangeven hoe je in deze laatste periode van het schooljaar met risicolezers kunt omgaan;
• Je krijgt handvatten om lessen begrijpend lezen vorm te geven tot aan de zomervakantie;
• Je hebt voorbeelden gezien hoe een les begrijpend lezen er in groep 3 uit kan zien;
• Je krijgt handvatten voor een goede overdracht naar groep 4;
• Uitwisselen van ervaringen met elkaar, om zo weer enthousiast terug de praktijk in te gaan.