Lerend netwerk: Effectief lesgeven in groep 7 en 8

Tijdens de eerste bijeenkomst richten we ons op de belangrijkste uitgangspunten voor het geven van een effectieve les. In de laatste jaren van het basisonderwijs is er immers geen tijd meer te verliezen; het is van belang dat alle aangeboden stof daadwerkelijk door leerlingen geleerd wordt (wat natuurlijk ook relevant is in andere leerjaren). Maar hoe leren leerlingen eigenlijk en is het in onze digitale maatschappij nog wel van belang om veel kennis over te dragen? Na de eerste bijeenkomst kun je deze vragen onderbouwd beantwoorden.

Leerdoelen:

• Je kunt met behulp van inzichten uit de cognitieve psychologie uitleggen hoe leren werkt.
• Je hebt inzicht gekregen in het belang van kennis.
• Je hebt ideeën over hoe je inzichten uit de cognitieve psychologie kunt toepassen in je dagelijkse lespraktijk. Ook kun je het belang van kennis concreet vertalen naar jouw dagelijkse lespraktijk.

Een belangrijk thema in de bovenbouw is natuurlijk het advies voor het voortgezet onderwijs. Het gaat om een cruciaal moment in de schoolloopbaan van leerlingen en daarom brengt dat voor jou als leraar een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Natuurlijk gun je jouw leerlingen het beste, maar in welke situatie is welk advies het meest passend? Dit kan voor behoorlijke dilemma’s zorgen. Na het vaststellen van het (voorlopig) advies, zijn er bovendien de adviesgesprekken met ouders. Hoe kun je die het beste aanpakken en in hoeverre hebben ouders inspraak? Tijdens deze bijeenkomst bespreken we de belangrijkste thema’s rondom de (voorlopige) advisering. Naast inhoudelijke input, krijg je ook ruimte om over een eigen casus in gesprek te gaan met andere bovenbouwcollega’s.

Leerdoelen:

• Je weet welke factoren het belangrijkst zijn om tot een passend schooladvies te komen.
• Je kunt bewuste(re) keuzes maken bij het geven van schooladviezen.
• Je kunt een effectief adviesgesprek met ouders voeren.
• Je kunt een intervisiegesprek voeren aan de hand van een casus.

De doorstroomtoets is in het leven geroepen om te voorkomen dat leerlingen het gevoel hebben ‘klaar’ te zijn met school zodra de toets erop zit. Een ‘eindtoets’ impliceert immers dat er een eindpunt is. Toch is alleen het veranderen van de naam en het afnamemoment niet voldoende om leerlingen hierna nog bij de les te houden. De inhoud van de lessen moet voor leerlingen betekenisvol zijn en hen klaarstomen voor het voorgezet onderwijs. Om dit vorm te kunnen geven, is inzicht in de leerlijnen, referentieniveaus en cruciale doelen van belang. Tijdens deze bijeenkomst bespreken we – op basis van de referentieniveaus – het belang van onderbouwde keuzes in het lesaanbod voor leerlingen met verschillende uitstroomniveaus. Ook wisselen we ideeën uit over een zinvolle invulling van de periode na de doorstroomtoets, die leerlingen motiveert.

Leerdoelen:

• Je hebt inzicht in de referentieniveaus en weet waar je met je leerlingen naartoe werkt.
• Je weet welke leerstof cruciaal is voor een soepele doorstroom naar het voortgezet onderwijs.
• Je hebt praktische ideeën opgedaan over differentiatie op basis van de verschillende uitstroomniveaus.
• Je hebt praktische ideeën opgedaan voor een zinvolle invulling van de lesperiode na de doorstroomtoets.

Tijdens de laatste weken van het schooljaar staan er (met name in groep 8) vaak een hoop mooie activiteiten op de planning. Een eindmusical, afscheidsavond, kamp: leuk! Tussendoor probeer je leerlingen voor te bereiden op een soepele overgang naar het voortgezet onderwijs. Hoe zorg je ervoor dat leerlingen straks in dat grote middelbare-schoolgebouw, met allerlei aparte vakken en steeds meer huiswerk, het overzicht nog kunnen bewaren? Leren plannen, aantekeningen maken, metacognitief handelen en eigen verantwoordelijkheid dragen, zijn belangrijke vaardigheden. Daarnaast verandert er vaak veel in de groepsdynamiek zo aan het eind van het jaar dat het leren dikwijls niet ten goede komt. Hoe ga je hiermee om? Hier gaan we het over hebben tijdens deze laatste bijeenkomst

Leerdoelen:

• Je kunt je leerlingen effectief ondersteunen bij het leren leren, plannen en zelfregulatie.
• Je kunt je leerlingen leren om effectief aantekeningen te maken bij verschillende vakken.
• Je weet hoe je het groepsproces van afscheid nemen het best kunt begeleiden en hoe je de orde bewaakt.