< Terug naar het overzicht

Betere rekenresultaten ook in andere vakken merkbaar

Didactische vaardigheden van vmbo-docenten namen toe

Didactische vaardigheden van vmbo-docenten namen toe

Rekenen /

Ondanks lastige aspecten bij het vmbo-rekenonderwijs heeft het Avila College in Hengelo vooruitgang geboekt bij de leerlingresultaten. En er zijn meer positieve effecten van het meerjarige rekenverbetertraject in samenwerking met Expertis, zoals toegenomen didactische vaardigheden van docenten. Ook gaat de impact van het verbetertraject verder dan rekenen. Bij aardrijkskunde en economie zijn de effecten al merkbaar.

Het Avila College, onderdeel van Scholengroep Carmel Hengelo, heeft enkele jaren geleden, met de referentieniveaus in aantocht, een hele reeks beleidsmaatregelen genomen om het lees- en rekenonderwijs te verbeteren. Expertis is daarbij van het begin af aan betrokken geweest met advisering, scholingstrajecten en klassenbezoeken. De rekenniveaus zijn gestegen, zegt teamleider onder- en bovenbouw vmbo-tl Peter ten Dam. “Als we het resultaat van de nulmeting rekenen in klas 1 en 2 afzetten tegen de evaluatiemeting aan het eind, zien we vooruitgang.” Welke maatregelen heeft de school zoal genomen?

Teamsessies

Wat rekenen betreft: allereerst zijn er teamsessies gehouden. Docent rekenen Marcel Geerdinck: “Rekenen kunnen we allemaal, maar in de sessies met Expertis was onze eerste kernvraag: hoe brengen we dat over aan de leerlingen? Hoe zet je dat hele rekenonderwijs didactisch gezien op? Wij krijgen vanuit de basisscholen een grote diversiteit aan leerlingen binnen, op verschillend niveau. Ook hebben ze op een andere manier rekenen geleerd dan wij, zoals delen met een deeltabel en vermenigvuldigen met tientallen. Dat is lastig, want volgens welke methode leg je dan bijvoorbeeld een staartdeling uit? Gelukkig heeft Expertis heel veel kennis over het rekenniveau op basisscholen en rekendidactiek.”

Rekenen op papier

Expertis reikte didactische middelen aan voor een goede rekendidactiek. De school stelde verder een rekencoördinator aan voor alle vmbo-locaties. Onderbouwleerlingen kregen structureel één uur per week rekenen op hun rooster, en de docenten kozen een nieuwe rekenmethode. Dat was niet weer een digitale, want die bleek tegen te vallen. Leerlingen leerden weinig van het geklik en gescroll, docenten waren vooral bezig met het oplossen van technische problemen. Terug naar het papieren rekenboek. Marcel Geerdinck: “Leerlingen worden zo meer aangezet tot nadenken, tot schrijven, tot echt de som maken. Ze blijken deze manier te waarderen, want ze zitten echt een uur te rekenen.”

Toch is één uur per week rekenen niet voldoende, merkt hij op. Bij de referentieniveaus is goed begrijpend kunnen lezen heel belangrijk. Teamleider Peter ten Dam: “Wat we ons bij de landelijke rekentoets afvragen is wat er nu eigenlijk gemeten wordt, rekenen of begrijpend lezen. De landelijke rekentoets bestaat uit lees-, leesen leeswerk, misschien wel voor tachtig procent.” Begrijpend lezen blijft schoolbreed extra aandacht krijgen tijdens het leesverbetertraject.

Docenten leren van elkaar

Leren van collega’s zet zoden aan de dijk, vervolgt hij. Het is echt een beleidsbeslissing geweest om bij elkaar te kijken en van elkaar te leren. Een paar jaar geleden al zetten de rekendocenten hun lesvoorbereidingen op daarvoor bestemde sites. De rekencoördinator woonde landelijke veldraadplegingen bij om op de hoogte te blijven van de landelijke ontwikkelingen. En er werden klassenbezoeken georganiseerd, waarbij Marianne Espeldoorn, adviseur van Expertis, de rekenlessen van drie rekendocenten kwam observeren. Marcel Geerdinck: “Ik heb veel baat gehad bij de uitleg van rekendidactiek tijdens de teambijeenkomsten, maar ook de klassenbezoeken vond ik prettig. Het zit niet in de docentencultuur, want je zit als docent alleen in je eigen koninkrijk, maar het is goed feedback te krijgen. Vooral het systeem van de lesindeling in stappen – van terugblik tot afsluiting – voeren we nu steeds meer in, ook in de wiskundeles. Vervolgklassenbezoeken zijn nuttig om te voorkomen dat je terugvalt in je oude patroon.”

Expertis werkt dit jaar nog samen met het Avila College aan differentiatie bij rekenen. Nu zijn de rekenlessen nog behoorlijk uniform. Het is de bedoeling de aansluiting op de verschillen tussen leerlingen te verbeteren. Wie slecht is in breuken, heeft daar meer uitleg bij nodig. Wie al goed kan staartdelen, hoeft dat niet extra te oefenen.

Didactische vaardigheden van vmbo-docenten namen toe

Ik heb veel baat gehad bij de uitleg van rekendidactiek tijdens de teambijeenkomsten, maar ook de klassenbezoeken vond ik prettig. ”

Peter te Dam en Marcel Geerdink
Teamleider onder- en bovenbouw vmbo-tl en docent rekenen

Nog meer resultaten

Opvallend is dat de andere vakken profijt hebben van het betere getalbegrip van de leerlingen. “Bij aardrijkskunde, economie enzovoort is er meer herkenning van begrippen als procenten, breuken, grafieken. Dat is winst,” signaleert Marcel Geerdinck. “We hebben begin vorig jaar ook bewust gewerkt aan een verbreding van de rekendidactiek over de vakken heen,” voegt Peter ten Dam toe. En dan is er nog een externe vooruitgang te noemen: leerlingen komen op een wat hoger rekenniveau binnen vanuit de basisscholen. Dat maakt het beter leren rekenen in het vmbo minder moeilijk. Al met al zijn er effectieve ontwikkelingen in gang gezet, die de komende tijd verder hun beslag zullen krijgen.

Meer informatie

Wilt u meer informatie? Neem dan contact op met Marianne Espeldoorn of Gert Gelderblom.

Gert Gelderblom

Duurzame schoolontwikkeling / Pedagogisch-didactisch handelen / Rekenen /

06 - 49 35 56 88

Meer informatie

Marianne Espeldoorn

Duurzame schoolontwikkeling / Pedagogisch-didactisch handelen / Rekenen /

06 - 54 38 42 55

Meer informatie